Twijfels Kamer private financiering groeien

DEN HAAG, 2 mei - In toenemende mate wordt in de Tweede Kamer getwijfeld aan het voordeel van private financiering van infrastructuur. In elk geval deelt de Kamer de opvatting van minister Kok (financien) dat 'spijkerharde' voorwaarden moeten worden gesteld aan financiering van wegen- of tunnelbouw door particuliere bedrijven.

Het kabinet staat aan de vooravond van een beslissing over de bouw van nieuwe autotunnels in de Randstad en over de wijze van financiering. Juist gisteren besprak de Kamer een rapport van de Algemene Rekenkamer met kritische opmerkingen over het contract dat het ministerie van verkeer en waterstaat heeft gesloten met de Postbank, de private financierder van de tunnel die onder de Noord bij Alblasserdam in aanbouw is.

Dat rapport bevestigde ten dele wat Kamerleden al wisten: private financiering van infrastructuur is voor de overheid uiteindelijk duurder en de Staat heeft door het contract niet meer de volledige vrijheid verkeersmaatregelen te nemen. Dat zijn nadelen die CDA en VVD onder het vorige kabinet op de koop toenamen, omdat het voordeel van een snellere bouw van de tunnel er tegenover stond.

Maar het Kamerlid Reitsma (CDA) constateerde gisteren dat met de gekozen vorm voor de financiering van de Noordtunnel indirect kosten worden afgewenteld op het financieringstekort bij de overheid en dat de collectieve lastendruk (het totaal aan belastingen en premies) dreigt te worden vergroot. Dat is volgens het CDA een stap te ver. Met instemming hoorde Reitsma PvdA-minister Kok aan die aan eventuele private financiering van volgende tunnels alleen zijn fiat geeft als er 'spijkerharde zekerheden' zijn. Zekerheden dat de gebruikers van de tunnel volledig het geld op tafel zullen leggen dat de overheid aan de private financiers moet terugbetalen. En dat op een manier die de collectieve lastendruk niet vergroot. Dus niet langs fiscale weg, maar bijvoorbeeld via tolheffing.

Voor de afbetaling van de Noord was gerekend op invoering van rekening-rijden, om de financier van deze tunnel fl.1.10 per passage te kunnen betalen, zoals contractueel is overeengekomen. Het Kamerlid Melkert (PvdA) stelde gisteren vast dat voor de Noord wel is geregeld wat de Staat daaraan moet uitgeven, maar geen zekerheid bestaat over de inkomsten. Nu invoering van een algemeen systeem van rekening-rijden twijfelachtig is, denkt minister Maij-Weggen (verkeer) aan een elektronische tol bij de tunnel onder de Noord. Voor 'ouderwetse' tol (slagboom, wachthuisje) is volgens haar geen ruimte.