Spoorwegpolitie 'bedreigde' Italiaanse man met executie

BREDA, 2 mei - Tegen twee voormalige agenten van de spoorwegpolitie uit Roosendaal zijn gisteren voor de rechtbank in Breda wegens wederrechtelijke vrijheidsberoving en mishandeling van treinreizigers voorwaardelijke gevangenisstraffen en verplichte dienstverlening geeist. Officier van justitie mr. W. Koops zei dat gisteren 'in zekere zin de spoorwegpolitie als zodanig' terecht stond. Tot voor enkele jaren was die afdeling in elk geval in Roosendaal volgens Koops 'een vrijgevochten bende' die voor een groot deel bestond uit agenten die misbruik maakten van hun machtspositie.

De belangrijkste verdachte in deze zaak is een 37-jarige hoofdagent uit Eindhoven die zich volgens getuigen, slachtoffers en collega's als een soort Rambo van de spoorwegpolitie gedroeg. Wegens het slaan en schoppen van verscheidene reizigers vond Koops dat deze inmiddels ontslagen man veroordeeld moest worden tot 240 uur dienstverlening en zes maanden voorwaardelijke gevangenisstraf.

De Eindhovenaar had volgens Koops een ongezond grote belangstelling voor het aanpakken van kleurlingen of buitenlanders die de regels overtraden. Het grootste slachtoffer van deze man was een reiziger uit Italie die in 1986 door de verdachte werd opgepakt omdat hij zich op het perron van Roosendaal vreemd zou hebben gedragen en geen plaatsbewijs kon tonen. 'Normaal zou je zo'n man van het station afschoppen maar dat is niet gebeurd omdat we bang waren dat hij weer terug zou komen', zei de hoofdagent gisteren.

De Italiaan werd meegenomen naar het bureau waar hij van de hoofdagent flinke klappen kreeg. Om de man te intimideren haalde de agent een flesje jodium, deed het voorkomen alsof hij een injectiespuit ging vullen om de Italiaan de vloeistof in te spuiten. Omdat volgens de spoorwegpolitie de gemeentepolitie de Italiaan niet wilde overnemen, besloot men de Italiaan in een bos bij de grens met Belgie 'te dumpen', aldus Koops. Tijdens het autoritje dreigden de drie spoorwegbeambten die de Italiaan vergezelden herhaaldelijk met het woord 'executione'. 'Kunt u zich voorstellen dat die man zich is doodgeschrokken', vroeg de president van de rechtbank mr. R. J. G. Lameijer. 'Als hij het heeft begrepen als executie, kan ik me dat voorstellen', zei de verdachte. 'Jullie hebben er met zijndrieen hard om gelachen? Leedvermaak is het beste vermaak, he?' 'Dat denk ik wel', aldus de hoofdagent die zei dat ze de Italiaan niet verstonden. 'Italiaans is een brabbeltaaltje.'

Smerig mannetje

De superieur van de hoofdagent, een 36-jarige brigadier die inmiddels werkt als hoofdagent bij de politie in Spijkenisse, was een van de agenten die de Italiaan had helpen droppen. De brigadier noemde de Italiaan gisteren 'een smerig mannetje, een artiest zoals wij dat noemen. Hij was zo vies dat we besmetting vreesden. Er waren toen net publikaties geweest in het politieblad over AIDS en daar waren we bang voor', aldus de agent.

De brigadier zei dat het naar de grens met Belgie brengen van de Italiaan - 'een man met hele rare ogen' - gezien moest worden als 'een daad van hulpverlening' die de Italiaan in staat moest stellen naar het Italiaanse consulaat in Antwerpen te reizen. Dat de Italiaan zelf de hulp anders opvatte, bleek uit het feit dat hij steeds weer naar het noorden liep waarbij hij volgens de officier van justitie 'als een opgejaagd hert' keer op keer weer de grens werd overgejaagd. Tegen de brigadier eiste Koops drie maanden voorwaardelijk en 150 uur dienstverlening.

De hoofdagent gaf gisteren toe met nog meer reizigers te hebben geworsteld. Een militair van Surinaamse afkomst werd volgens een collega van de verdachte twee keer in het gezicht geslagen en twee keer in zijn zij geschopt omdat hij zich tegen zijn aanhouding verzette. De militair was aangehouden omdat hij op de trapleuning zat bij het station van Breda en zich volgens de hoofdagent niet snel genoeg verwijderde. Ook andere reizigers zonder plaatsbewijs kregen klappen. Een kleurling werd in een heupzwaai genomen waarbij hij met zijn hoofd op een stenen vloer terecht kwam. 'Ik hoop dat je hier hoofdpijn aan overhoudt', zei de spoorwegagent hierbij. 'Ik was gepikeerd', verklaarde hij gisteren die opmerking.

In de processen-verbaal die over de incidenten werden opgemaakt stond steeds dat reizigers zich wederspannig hadden gedragen. De verdachten gaven toe dat dit nogal 'beknopte versies' waren van de werkelijkheid maar het opmaken van rapporten gebeurde nu eenmaal altijd zo bij de spoorwegpolitie. 'Het is een algemeen feit dat we om vlug klaar te zijn, niet alles in de rapporten zetten. Dat is ook niet belangrijk', aldus de hoofdagent.

Zuid-Amerika

'Je waant je in een land in Zuid-Amerika als je dit dossier leest', verzuchtte rechter Lameijer halverwege de zitting. In zijn requisitoir zei Koops rekening te willen houden met het praktisch volledig ontbreken van leiding bij de spoorwegpolitie-post in Roosendaal die vanuit Eindhoven werd bestuurd. Door 'normvervaging bij de spoorwegen', aldus de officier van justitie waanden de agenten zich 'als verbalisant zo vrij als God in Frankrijk'. Twee andere agenten van de spoorwegpolitie Roosendaal zijn eerder dit jaar wegens verzekeringsfraude veroordeeld tot drie maanden voorwaardelijk en een geldboete van 1.000 gulden. Tegen een andere agent is een mishandelingszaak met een transactie afgedaan en nog een andere zaak is geseponeerd. De officier van justitie zei dat hij recent geen klachten meer had ontvangen over de spoorwegpolitie en hij suggereerde dat door een reorganisatie de situatie is verbeterd.

De Bredase rechtbank doet op 15 mei uitspraak.