Raad Jeugdbeleid bepleit strengere regels voor adoptie

DEN HAAG, 2 mei - Adoptie zou beperkt moeten worden tot de situatie waarin de biologische ouders afstand doen van het kind, of niet te vinden zijn. Ook zou adoptie alleen plaats moeten vinden als het kind niet ouder dan zes jaar is.

Dit stelt de Raad voor het Jeugdbeleid vandaag in een advies aan de bewindslieden van justitie. Voor alle andere situaties waarin niet-biologische ouders hun relatie tot een kind willen vastleggen introduceert de Raad het begrip 'juridisch-sociaal ouderschap'. Het gaat dan om gevallen waarin de biologische ouders een aantal plichten niet kunnen of willen vervullen. Het kind verblijft dan meestal bij de niet-biologische ouders, door de Raad aangeduid als 'sociale ouders'. Die zouden een aantal juridische plichten van de biologische ouders kunnen overnemen: het gezag over het kind of de onderhoudsplicht. Ook moet het mogelijk zijn dat het kind de nationaliteit krijgt van de sociale ouders en van hen kan erven. De verplichtingen van het juridisch-sociaal ouderschap zouden op maat vastgesteld kunnen worden, meent de Raad. Zo is het denkbaar dat het kind de naam, nationaliteit en erfrechten van zijn biologische ouders behoudt, maar onderhouden wordt door, en onder gezag staat van de juridisch-sociale ouders.

Evenals bij de gewone adoptie vindt de Raad voor het Jeugdbeleid dat het biologisch ouderschap niet (meer) verdonkeremaand mag worden: aan de afstammingsrelatie mag niet getornd worden. Zowel het kind van 'juridisch-sociale' ouders als het kind van adoptanten moet ook op papier blijven afstammen van zijn biologische ouders, meent de Raad. Nu wordt bij adoptie gedaan alsof het kind ook geboren is uit zijn adoptief ouders: de afstamming van de biologische ouder wordt geheel geschrapt. Aan dit soort ficties moet een eind komen. Het kabinet zal binnenkort bij de Kamer een wetsvoorstel indienen dat stiefouderadoptie gemakkelijker moet maken. Nu kan een gescheiden ouder naar eigen goeddunken de nieuwe partner van zijn ex-echtgenoot verbieden zijn kind te adopteren. Het kabinet wil de rechter nu de mogelijkheid geven een kennelijk onredelijke weigering te vernietigen. Het kind moet dan wel ouder zijn dan vijftien en het eens zijn met de voorgenomen adoptie. Het kind moet bovendien gedurende drie jaar feitelijk zijn verzorgd door het nieuwe echtpaar. De Raad wijst deze constructie van de hand. Juist bij stiefouderadoptie lijkt de figuur van het juridisch-sociaal ouderschap een dienst te kunnen bewijzen. Een stiefouder zou dan het gezag over het kind kunnen krijgen, terwijl de familierechtelijke betrekkingen tussen het kind en de oorspronkelijke ouder gewoon blijven bestaan. Juridisch-sociaal ouderschap zou volgens de Raad zowel voor gehuwden, ongehuwden en alleenstaanden mogelijk moeten zijn, ongeacht hun seksuele geaardheid.