Na Sky krijgen de Britten nu chique tv

LONDEN, 1 mei - Bijna veertig jaar heeft de Britse televisie van voor het satelliet-tijdperk erover gedaan om zich van een naar vier zenders uit te breiden. Toen kwam, vorig jaar, Sky-televisie van Rupert Murdoch voor elke Brit die 200 pond voor een schotelantenne wilde neertellen. Sinds zondag heeft Murdoch concurrentie gekregen van een chiquere satelliet-televisiemaatschappij, British Satellite Broadcasting, BSB. Belangrijkste financiers zijn al even chique bedrijven als Pearson (eigenaar van o.a. The Financial Times , Penguin en - voor een klein gedeelte - Elsevier en dus NRC Handelsblad), de uitgever Reed International, de televisiemaatschappij Granada en een Frans bedrijf, Chargeurs, dat vooral belangen heeft in vervoer en textiel.

Zij allen hebben geld en reputatie verbonden aan een onderneming die, met uitzondering van de Kanaaltunnel, de kostbaarste geacht wordt die ooit in de Britse economie is voorgekomen. Met BSB is een bedrag gemoeid dat kan oplopen tot 1,3 miljard pond. Ter vergelijking: Sky Channel heeft Rupert Murdoch naar schatting al tussen de 220 en 250 miljoen pond gekost en het bedrijf lijdt nog steeds verlies. Die ontwikkeling vervult Murdoch zozeer met zorg dat hij zelf de leiding van het televisiebedrijf in handen heeft genomen.

De lancering van BSB kan evenzeer met zorg worden gadegeslagen. Net als bij Sky bleek het onmogelijk de ontvangapparatuur - geen schotel maar een ruitvormige ontvanginstallatie die de 'squarial' is gedoopt - op tijd in de winkels te krijgen. Plannen om in september vorig jaar de lucht in te gaan werden vooral om die reden gewijzigd. Bovendien waren er problemen met de technische kwaliteit van de beelden, die worden ontvangen via een satelliet.

BSB had de exploitanten van kabeltelevisienetten in Groot-Brittannie (die slechts 87.000 huizen bedienen) een aanmerkelijk betere kwaliteit beloofd dan ze ontvingen van Sky, maar kan die belofte nog steeds niet ten volle inlossen. De kabelnet-exploitanten hebben daarom niet staan dringen om BSB eerder dan Sky of naast Sky aan de abonnee door te geven.

BSB heeft grote bedragen geinvesteerd om ervoor te zorgen dat het zich kon onderscheiden van de 'junk' die kijkers met Sky plachten te associeren. Sinds Rupert Murdoch in juni 1988 aankondigde dat Sky van een zender voor oude films en zouteloze programma's een maatschappij zou worden met vier kanalen en programma's die alleen op Groot-Brittannie zouden zijn gericht (en dat in acht maanden ook voor elkaar bracht), heeft BSB alles op alles gezet om op een eigen satelliet niet de aanvankelijk voorgenomen drie, maar vijf kanalen in beheer te krijgen.

Tegelijkertijd heeft de maatschappij links en rechts coryfeeen uit de Britse televisiewereld aangetrokken.zoals de presentator van het legendarische BBC-programma Question Time, Sir Robin Day, en de eerste presentatrice van Good morning Britain, Selina Scott bijvoorbeeld, die duidelijk moeten maken dat BSB niet alleen met Sky wil concurreren, maar ook met BBC en ITV. Bekend is verder dat de nieuweling meer dan 700 miljoen dollar heeft neergeteld voor het recht op uitzending van 1.750 films uit Hollywood. Rupert Murdoch hoeft alleen maar de kast open te doen bij zijn eigen 20th Century Fox om Sky van films te voorzien.

BSB's 'squarials' zijn bijna twee keer zo duur als de schotels van Rupert Murdochs Sky. Murdoch geeft Sky vijf jaar om winst te maken en is bereid de satelliet-televisiemaatschappij zolang de winsten te laten opslokken die News International met zijn kranten The Times, The Sunday Times en Today maakt. Murdoch gebruikt die kranten verder als ondersteuning voor het televisiestation door in de redactionele berichtgeving zoveel mogelijk het woord Sky-televisie te laten vallen. ('De cricketwedstrijd in Barbados, die alleen de gelukkigen in het bezit van een Sky-ontvangstinstallatie gisteravond hebben kunnen zien, is geeindigd in een overwinning voor Engeland.')Skeptici wijzen erop dat BSB het zonder die niet geringe ondersteuning moet doen. Toch voorspelt British Satellite Broadcasting dat het over drie jaar quitte zal spelen, ervan uitgaande dat 2,5 tot 3 miljoen Britten dan een ontvangstinstallatie gekocht hebben en nog eens 1 miljoen BSB via de kabel ontvangen. Zowel Sky als BSB gokt niet zozeer op de advertentie-inkomsten als wel op het abonnementsgeld dat betaald moet worden voor het Sky- en BSB-filmkanaal.

Analisten wijzen erop dat een aantal onzekere factoren roet in het eten kan gooien. In de eerste plaats verloopt het aansluiten op kabeltelevisie in Groot-Brittannie uiterst moeizaam en traag. In de tweede plaats zullen de abonnee-filmkanalen van de satelliet-televisiemaatschappijen moeten concurreren met het sterk ontwikkelde fenomeen van de videotheek. De Britten gaven aan gehuurde video's vorig jaar 56 miljoen pond uit, 1 tot 3 pond per filmband. Sky en BSB vragen 10 respectievelijk 11 pond per maand voor een abonnement op een beperkte - want onderling verdeelde - selectie films.

    • Hieke Jippes