Militaire politie Suriname aan banden

DEN HAAG / PARAMARIBO, 1 mei - Een delegatie van het Nederlandse ministerie van justitie zal deze maand in Paramaribo besprekingen voeren over herstel van de juridische samenwerking met Suriname.

De kans op samenwerking tussen beide landen is aanmerkelijk toegenomen nu het Surinaamse parlement gisteren na een 7,5 uur durend debat met 36 tegen 6 stemmen besloot de militaire politie (MP) zijn algemene opsporingsbevoegdheid te ontnemen. De commandant van de MP en zijn plaatsvervanger zullen ook niet langer als hulpofficieren van justitie kunnen optreden.

Minister Hirsch Ballin (justitie) noemde het besluit vanmiddag 'een stap in de goede richting'.

Door de beslissing van de Nationale Assemblee voldoet het parlement aan de voorwaarde die Hirsch Ballin vorige maand stelde aan herstel van juridische samenwerking. Het verdrag dat voorzag in uitwisseling van gerechtelijke stukken werd door Nederland opgeschort na de decembermoorden van 1982. Door de algemene opsporingsbevoegdheid hadden de militairen toegang tot alle dossiers van het openbaar ministerie. Nederland vreesde daardoor bij samenwerking eventueel belastende dossiers voor militairen rechtstreeks in handen te spelen van de verdachten. Tot nu toe oefenden de militairen ook de controles uit in het binnenland en op het nationale vliegveld Zanderij bij Paramaribo. De regeling die voorziet in het intrekken van de opsporingsbevoedgheid treedt in werking na publicatie in het Staatsblad.

Vertegenwoordigers van het openbaar ministerie in Nederland zeggen te hopen nu weer snel te kunnen samenwerken met de Surinaamse justitie. 'Gelet op de rol van Suriname bij de handel in cocaine is het van belang goede contacten te onderhouden met dat land', zegt de Rotterdamse officier van justitie mr. R. van der Hoeven. Hij leidt sinds december het onderzoek naar de vondst in de Rotterdamse haven van 330 kilo cocaine die uit Suriname via een postpakkettenbedrijf was verzonden.

In deze strafzaak zijn in Nederland en in Paramaribo aanhoudingen verricht. Formeel konden beide landen echter geen gegevens uitwisselen over het onderzoek. Slechts met veel kunst- en vliegwerk wisten beide landen elkaar enigszins te helpen. Het hoofd van de Surinaamse recherche Ch. Santokhi en de officier van justitie mr. A. van der San vertrokken begin dit jaar, officieel voor een 'vakantie', naar Nederland. In Rotterdam zijn ze gehoord door de rechter-commissaris die door Van der Hoeven was gevraagd de Surinamers ambtshalve te horen.

Ook de Centrale Recherche Informatiedienst onderhoudt formeel geen contacten met Suriname. Voor zover er van uitwisseling van informatie sprake is, loopt die via het hoofd van de verdovende middelen centrale van de CRI Van Doorn, die samen met Santokhi de politie-academie in Apeldoorn heeft doorlopen.

De vondst van 140 kilo cocaine die de Haagse politie vorige week deed in Amsterdam heeft niet geleid tot contacten met Suriname. Dit tot verontwaardiging van de Surinaamse narcoticabrigade die eind vorige week via de kranten moest vernemen over deze zaak. 'Als we eerder op de hoogte waren gesteld, hadden we de mensen die in Paramaribo verantwoordelijk waren voor de verzending via het Nedlloyd-schip wellicht kunnen aanhouden', aldus een woordvoerder.

In de Rotterdamse zaak heeft Justitie tot nu toe nauwelijks vooruitgang geboekt. De belangrijkste verdachte die hier werd aangehouden, de directeur van een bedrijf dat de verzending van pakketten tussen Suriname en Nederland regelt, moest het OM al snel wegens gebrek aan bewijs laten gaan. Deze verdachte is inmiddels vertrokken naar Paramaribo. Justitie denkt dat de man is gevlucht omdat de grond hem hier te heet onder de voeten werd. In een nieuwe cocaine-zaak, waarbij veertig kilo cocaine werd onderschept, zou opnieuw bemiddeling door zijn bedrijf zijn gebleken. Het 'brein' achter de zaak van 330 kilo is nog steeds voortvluchtig.

Van der Hoeven zegt er nog niet geheel zeker van te zijn dat de militairen straks in de praktijk ook inderdaad geen gerechtelijke stukken meer te zien krijgen. 'De communicatie verloopt moeilijk. Er zijn in Paramaribo maar een beperkt aantal faxen en die apparaten staan dan ook nog meestal op plaatsen waar ze beter niet kunnen staan'.

Telefoonverkeer wordt bovendien afgeluisterd door de militaire inlichtingendienst. De politieke tak van het leger, de NDP, heeft zich gisteren verzet tegen inperken van de bevoegdheden van de militaire politie. De MP is nodig voor de bestrijding van de criminaliteit, aldus deze partij. Bouterse zei vorige week zich te zullen neerleggen bij het besluit van het parlement. Leden van de regeringspartij het Front ontkenden dat het intrekken van de opsporingsbevoegdheid een reactie is op de arrestatie van de leider van het junglecommando Ronnie Brunswijk door de MP op 26 maart.