Het went nooit

VRIJLATING VAN gijzelaars komt tegemoet aan een krachtige emotie. Medelijden met iemand die onschuldig een door mensenhand veroorzaakt ellendig lot moest ondergaan. Deze gevoelens heeft de Realpolitik te verdisconteren. De publieke opinie acht het gegijzelde individu belangrijker dan de staatsraison. Een graag als 'hard en onbuigzaam' geprofileerde politicus als Ronald Reagan vond zijn Irangate doordat hij de klachten van familieleden van gijzelaars gebruikte als een maskerade waarachter zijn spel om de macht in en om de Golf zich voltrok. Ook Franse regeringen van verschillende politieke kleur hebben een cynisch mengsel gebrouwen van concessies aan publieke verontwaardiging en harde zakelijkheid.

Het zal nooit wennen, de officiele dankbetuigingen aan regimes waarvan de medeplichtigheid aan het internationale terrorisme vaststaat, al zal deze niet altijd zo direct zijn als Gaddafi's hand in de ontvoering van een spelevarend gezelschap heeft laten zien. Maar het valt niet te ontkennen dat de gangbare democratisch gevormde mening de bittere smaak voor lief neemt ter wille van het resultaat.

HET GEVAAR is reeel dat hiermee een misdadig automatisme is ingesteld. Iedere vrijgelaten gijzelaar leidt tot een nieuwe gijzeling nu deze als pressiemiddel een hoog rendement oplevert voor allerlei groepjes en hun officiele financiers en afnemers. Als dat zo zou zijn, zou volstrekte weigering van iedere concessie het enig juiste antwoord hebben betekend.

Maar er dienen zich veranderingen aan die misschien een nieuwe dimensie scheppen. Facties in het Iraanse regime bijvoorbeeld trachten de indruk te wekken wezenlijk een normalisering in hun internationale betrekkingen, voorop de Verenigde Staten, na te streven. Daarin passen geen gijzelnemingen. Zou deze ontwikkeling zich doorzetten dan zouden vrijlatingen in een ander licht komen te staan. Helaas is er dan nog steeds slechts sprake van Iraanse facties en blijft het een open vraag of andere facties in Teheran dan wel andere landen niet toch gebruik willen blijven maken van terroristische groupuscules. Voor werkelijke voldoening is het nog veel te vroeg.