Einde staat van beleg in Tibet

PEKING, 1 mei - 'De troepen die de staat van beleg moesten uitvoeren hebben onze belangen beschermd na het uitbreken van rellen. Zij hebben de stabiliteit in de samenleving gehandhaafd en vele goede daden verricht', zo citeert het persbureau Nieuw China vandaag de 63-jarige Tibetaan Yexe Tudo in een reportage uit Lhasa aan de vooravond van het opheffen van de staat van beleg. De Chinese partij-secretaris Hu Jintao en een hoge Tibetaanse functionaris Pagbalha Geleg Namgyai kwamen gisteravond naar de Bargor, het plein voor de Jokhang, de hoofdtempel van het Lamaisme om de troepen daar te vertellen dat middernacht hun missie van een jaar en 22 dagen afgelopen zou zijn.

Nieuw China citeert dan de Chinese soldaat Ren Yaogang: 'Het afgelopen jaar hebben wij diepe vriendschap met de burgers van Lhasa gesloten. Zij boden ons vaak boter-thee en gerstwijn aan en nodigden ons uit in hun huizen om traditionele feesten te vieren.' In hoeverre de opheffing van de staat van beleg een kosmetisch gebaar is om de Dalai Lama een wapen uit handen te nemen en China's slechte imago in de wereld wat te verbeteren, of dat het werkelijk een terugkeer naar het relatief liberale beleid van voor de onlusten betekent is op dit moment niet te overzien. Tibet was tot nu toe gesloten voor buitenlandse journalisten, maar wellicht dat deze restricties zullen worden opgeheven.[Een woordvoerder van de Dalai Lama in New Delhi heeft de maatregel eveneens verwelkomd, maar eraan toegevoegd dat er meer nodig is om 'aan het lijden van het Tibetaanse volk' een einde te maken.]In januari werd in Peking ook de staat van beleg opgeheven, maar uit vrees voor nieuwe demonstraties zijn er nog evenveel militairen en politie op de been, met name bij en op het Plein van de Hemelse Vrede, als voor de opheffing. Als de opheffing van de staat van beleg in Tibet tot een werkelijke verbetering van de situatie leidt, kan dat positieve resultaten opleveren voor beide zijden. Mede door de staat van beleg in Tibet en de neergang in China's prestige na de bloedige gebeurtenissen in Peking begin juni vorig jaar, is de internationale sympathie en eer- en gastvrijheidsbetoon voor de Dalai Lama groter dan ooit tevoren.

De afgelopen maanden hebben ondermeer Noorwegen, Tsjechoslowakije, Oost-Duitsland en Belgie de opgewonden protesten van China wegens bezoeken van de god-koning achteloos genegeerd. Een persoonlijk verzoek van de Chinese ambassadeur aan de premier van Thailand om een bezoek van Zijne Heiligheid volgende week af te gelasten heeft evenmin iets uitgehaald. Premier Chatichai Choonhavan zei hem dat de regering niets kon doen omdat de Dalai Lama de gast van religieuze organisaties was. Het lijkt erop dat China nu inziet dat het een ander soort maatregelen moet nemen en de dialoog met de Dalai Lama moet zien te herstellen. De opheffing van de staat van beleg is tevens een stap op weg naar herleving van het toerisme, een van de weinig bronnen van inkomen in Tibet. De maatregel beoogt China's status als gastheer van de Aziatische Spelen in september van dit jaar een meer legitiem karakter te geven.