De roekeloosheid van keepster Toxopeus

Het Nederlands vrouwenhockeyteam verdedigt vanaf morgen in Sydney de wereldtitel. Sinds Oranje vier jaar geleden in het Wagenerstadion in Amstelveen het goud won is er echter veel veranderd. In Australie bestaat de selectie voornamelijk uit hockeysters van een nieuwe generatie. Vandaar dat bondscoach Roelant Oltmans niet van een favorietenrol wenst te spreken. Hij zegt verbaasd te zullen zijn als de ploeg nu al een eerste plaats zou behalen. Zijn uitgangspunt is een positie bij de eerste vier.

De gemiddelde leeftijd van de WK-ploeg is 22,3 jaar. Er zijn nog drie speelsters over uit de gouden selectie van Amstelveen: Lisanne Lejeune, Helen van der Ben en Ingrid Wolff. Aanvoerster Carina Benninga, met 27 jaar de oudste speelster bij Oranje, viel destijds vlak voor het WK met een gebroken sleutelbeen af. Nederland won in Amstelveen zes wedstrijden en verloor er een (2-1 tegen Canada). De finale werd met 3-0 van West-Duitsland gewonnen. Eijsvogel, Le Poole en Lejeune scoorden. Sophie von Weiler werd tot beste speelster van het toernooi uitgeroepen.

Nederland is in Sydney in de op papier veel zwakkere poule B ingedeeld. Oranje speelt achtereenvolgens tegen Verenigde Staten (op het laatste moment vervanger van de Sovjet-Unie), Spanje, Nieuw-Zeeland, Zuid-Korea en Canada. In de andere groep komen Argentinie, China, Engeland, Japan, West-Duitsland en Olympisch kampioen Australie uit. De finale wordt op zondag 13 mei gespeeld.

TILBURG, 1 mei - Jacqueline Toxopeus, keepster van het Nederlands hockeyteam, zegt 'een beetje roekeloos' te zijn. Toch zou ze weigeren om bij een strafcorner van Floris-Jan Bovelander in het doel te gaan staan. 'Ik denk', zegt de 25-jarige Toxopeus, 'dat dat de goden verzoeken is. Bovelander slaat veel harder dan de vrouwen en op schoten met die snelheid ben ik niet gewend me in te stellen. Dat zou de kans op een ongeluk behoorlijk groot maken.' Ook bij de op haar afgevuurde corners van haar sexegenoten vraagt Jacqueline Toxopeus zich weleens af waarom ze zich eigenlijk als 'schietschijf' laat gebruiken. Maar, maakt ze duidelijk, die gedachten komen alleen bij trainingen op. Tijdens wedstrijden gooit Toxopeus zich zonder schroom of aarzeling voor de harde hockeyballen. 'Dan is het net of er een plank voor je hoofd is geschoven. Je denk nergens meer bij na, je doet het gewoon.' Keepen bij hockeywedstrijden is zeker geen ongevaarlijke hobby. Daar is iedereen het over eens. Na een paar flinke ongelukken besloot de internationale hockeyfederatie (FIH), onlangs de spelregels aan te passen in verband met de veiligheid van de goalies. Dat vond Toxopeus niet echt nodig. Ze wijst zelf naar de spelers en speelsters die bij de strafcorners op de lijn verdedigen. 'Voor hen heb ik respect. Ik zou het in mijn broek doen. En neem de spitsen. Die krijgen me soms toch enorme rammen. Nee, ik ben juist blij dat ik keeper ben.' Het is, zegt ze, wel zaak om je als keeper zo goed mogelijk te beschermen. Toxopeus heeft haar uitrusting ook met de nodige zorg aangeschaft. Ze heeft haar tas met attributen weleens op een weegschaal op Schiphol gelegd. Die gaf ruim zestien kilo aan. Het is ook een hele verzameling; bescherming voor onderbenen, knieen, tere delen in de onderbuik, bovenlichaam, ellebogen, handen, keel en hoofd. 'Er zijn zelfs hele harnassen in de handel. Dat gaat mij te ver. Daarin kan ik me niet goed bewegen, maar de keepster van Australie speelt wel met zo'n ding. Het is maar waar je voor kiest. '

Hechtingen

Toxopeus is als de dood voor beschadigingen aan haar hoofd. 'Ik heb geen trek in hechtingen in mijn gezicht.'

Ze keept dan ook met een helm op en niet met een veel lichter masker. Ze zag op de televisie ook het ongeluk met een Argentijnse doelman die ondanks zijn masker zwaar aan het hoofd gewond raakte na een schot van Bovelander, het kanon van Oranje. 'Na zo'n voorval vraag je je af wat er met jou gebeurt als Helen van der Ben (hockeyster met het hardste schot, red) je vol op het gezicht zou raken. Ik praat best wel veel over dergelijke zaken met speelsters en ook met andere keepsters. De schoten die wij op ons afgevuurd krijgen zijn echt behoorlijk hard. Niet een keepster zal toegeven dat ze bij strafcorners bang is, maar ze zijn er wel. Dat kan ik aan de houding van iemand zien.' Jacqueline Toxopeus is van mening dat alle keepers en keepsters wel een beetje roekeloos moeten zijn. Die levenshouding kostte haar drie jaar geleden de plaats in de selectie van het Nederlands elftal. De keepster kon tijdens een loop over 21 minuten op een sombere avond in Amsterdam absoluut niet voldoen aan de norm die de toenmalige bondscoach Van Heumen had gesteld. Ze was amper over de finish of ze hoorde dat ze direct haar spullen kon pakken.

In eerste instantie vroeg Toxopeus zich af waarom een keepster die in de meeste gevallen 'vastgeroest' staat op de doellijn in hemelsnaam 5.000 meter moest kunnen hardlopen. Achteraf heeft ze echter begrip voor de houding van Gijs van Heumen. 'Ik leefde veel te nochalant', bekent Toxopeus. 'Ik dronk, ik rookte. Ik zegde nooit af voor een feestje.'

Rentree

De leiding van Hilversum, naar welke club Toxopeus vijf jaar geleden van Wageningen overstapte, kreeg de keepster weer in het rechte spoor. Zij trok drie maanden in bij het gezin van Andre Geers, destijds de fysiotherapeut van de ploeg en werd onderworpen aan een strak trainingsprogramma.

Inmiddels is Jacqueline Toxopeus de definitieve opvolgster van de bijna legendarische Det de Beus, vermaard om haar lange benen, glimmende broek en uitstekende lijntechniek. Ze voelt zich prima in het Nederlands elftal en hoopt in Sydney wereldkampioen te worden. Maar, bekent ze, het blijft af en toe moeilijk om in het gareel te lopen. Ze herinnert zich vlak voor het vertrek naar Australie het telefoontje van een vriendin die vroeg of ze mee ging 'stappen'. Ze weigerde in het belang van Oranje.