Formule Blake en Mortimer gereconstrueerd

Het was weer op het nippertje. Maar opnieuw is het Philip Mortimer en Francis Blake gelukt de mensheid te beschermen tegen een 'lot erger dan de dood', dit keer de dreigende onderdrukking van de wereldbevolking door een geheimzinnige organisatie die met in Japan gestolen kennis een wereldwijde cybertechnocratie wilde vestigen.

Hoe de helden Blake en Mortimer van striptekenaar Edgar P. Jacobs het naderend onheil precies wisten te verhinderen is sinds verleden week vrijdag te lezen. Op die dag werd - tegelijkertijd in Parijs, Berlijn, Londen en Amsterdam - veertien jaar na het verschijnen van het eerste deel van De drie formules van professor Sato, het vervolg van het avontuur gepresenteerd met de ondertitel Mortimer contra Mortimer.

In Amsterdam gebeurde dat door de aanbieding van het album aan stripliefhebber en politie-voorlichter Klaas Wilting in de onlangs geopende strip-informatiewinkel professor Ich. Winkeldirecteur H. Duncker had eerst nog getracht het stripalbum, waarin ook de Japanse inlichtingendienst een rol speelt, aan te bieden aan de Binnenlandse Veiligheidsdienst, maar die wees dit voorstel beleefd af.

Voor de stripliefhebbers is hiermee een einde gekomen aan jaren van wachten en onzekerheid. E. P. Jacobs, een gedreven striptekenaar met een bijna obsessieve aandacht voor details, schepper van de inmiddels klassieke albums als Het geheim van de grote piramide en Het gele teken, vertelde al in 1967 de synopsis van een nieuw verhaal met Mortimer en Blake, waarin androiden en cybernetica een rol speelden, aan de toenmalige hoofdredacteur van het weekblad Kuifje.

Vier jaar later werd het eerste deel van het avontuur in afleveringen in Kuifje gepubliceerd. In 1976 kwam deel 1 van De Drie formules van professor Sato uit in boekvorm. Jacobs, die zich voor elk verhaal uitputtend documenteerde, heeft het avontuur nooit kunnen afmaken. Hij tobde jaren met zijn gezondheid, waardoor zijn werktempo, dat door zijn streven naar perfectionisme toch al niet zo hoog lag, bijna tot nul werd gereduceerd.

Jacobs overleed in 1987. Van het tweede deel van De drie formules van professor Sato restten het scenario en voorlopige schetsen. De grote vraag bij de stripliefhebbers was of het verhaal zou worden afgemaakt en door wie.

Uiteindelijk heeft de Vlaamse striptekenaar Bob de Moor die taak op zich genomen. De Moor, onder meer tekenaar van Barelli en historische strips, was bevriend met Jacobs. Samen met Herge (Kuifje) en Jacques Martin (Alex) vormden deze 'vier musketiers' de Brusselse school, die de standaard heeft gezet voor de klare lijn in het getekende verhaal. Zij kenden elkaars werk niet alleen goed, zij werkten ook vaak samen. Zo heeft bij voorbeeld Jacobs, opera- en toneelliefhebber, veel kostuums en decors voor de Kuifjeverhalen getekend.

Tijdens zijn werk aan het tweede deel van De drie formules vertelde De Moor in een vraaggesprek met Stripschrift: 'Toch zal men straks verschil zien omdat ik het getekend heb, maar ik tracht zo dicht mogelijk bij de stijl van Jacobs te blijven. Met natuurlijk het gevaar dat als ik hem zo veel mogelijk tracht te kopieren, ik zelf geblokkeerd kom te zitten. Ergens moet ik natuurlijk toch een zekere losheid en soepelheid houden, anders gaat het niet. Ook als ik een verhaal voor mezelf maak moet ik af en toe, als het een beetje te stijf wordt, de remmen losgooien. Hier ligt dat natuurlijk moeilijker omdat ik toch steeds denk: ik moet zo dicht mogelijk bij Jacobs blijven.' Dat is grotendeels gelukt, vooral ook omdat het tweede deel zich weer voor het belangrijkste deel op dezelfde lokaties afspeelt. Professor Mortimer lijkt wat molliger geworden, opvallend, omdat volgens een ongeschreven wet de meeste striphelden nooit veranderen. Toch blijven er reserves. Zou de perfectionist Jacobs, als hij hiertoe in staat was geweest, het scenario, dat al voor 1967 moet zijn ontstaan, niet hebben aangepast? Het verhaal komt nu enigszins gedateerd over. Geruchten gaan overigens dat degenen die de erfenis van Jacobs beheren nog meer aanzetten en scenario's voor avonturen van de onstuimige Schotse professor Mortimer en zijn flegmatieke vriend Blake tussen de nagelaten papieren van Jacobs hebben aangetroffen. Hoe verleidelijk het ook is om scenario's te laten uitwerken, de tijd lijkt rijp voor nieuwe jonge helden om de wereld te redden. Het tijdperk van de 'papieren opera's' die Jacobs telkens weer opnieuw wist te scheppen is nu eenmaal definitief voorbij met de dood van de geestelijke vader van Blake, Mortimer en hun eeuwige aartsvijand Olrik.

    • Dik Rondeltap