Nieuwe toenadering tussen Turkije en Iran

ATHENE, 28 febr. - De Turkse premier Yildirim Akbulut is met een aanzienlijk gevolg van zakenlieden in Iran. Doel van Akbuluts missie in Teheran is onder andere het peil van de handelsbetrekkingen weer te verhogen tot dat van drie jaar geleden, toen het op 2 miljard dollar stond (30 miljoen tijdens de sjah). Reeds is besloten de verbindingsweg tussen de Zwarte-Zeehaven Trabzon en Iran te verbeteren en door middel van tunnels met twintig kilometer te bekorten. Gehoopt wordt voorts dat het oude plan van een aardgasleiding tussen Iran en Turkije nu kan worden verwezenlijkt.

De nieuwe toenadering tussen de beide nabuurstaten tekende zich vorig jaar nog geenszins af. Er heerste toen een crisis waarbij de ambassadeurs wederzijds werden teruggeroepen. De verkoeling ging vooral terug op het Turkse verbod tot het dragen van hoofddoeken door vrouwelijke studenten op de universiteiten, waartegen Teheran openlijk felle protestdemonstraties organiseerde. In Turkse ogen kwam dat neer op een vergaande inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Tot dat hoofddoekverbod had het toenmalige Turkse staatshoofd, oud-generaal Evren, in niet geringe mate bijgedragen. Na de presidentsverkiezing van Ozal in november kwam het perspectief op betere betrekkingen. Het verbod werd opgeheven en ook verder gaf het nieuwe regime in Ankara signalen van islamisering die Teheran wel moesten bevallen. Zo gaat Ozal elke vrijdag uit zijn paleis in het openbaar naar de moskee voor het middaggebed. De leider van de fundamentalistische vleugel van de regerende Moederlandpartij, Mehmed Kececiler, werd niet alleen een van de topfiguren in het kabinet, hij mag nu ook tijdens de afwezigheid van Akbulut als diens plaatsvervanger optreden.

De nieuwe Iraanse ambassadeur in Ankara, Bageri, kreeg na zeven maanden antichambreren zijn agrement en bezocht toen van zijn kant het Mausoleum van Ataturk. Deze geste hadden eerder bezoekende Iraanse hoogwaardigheidsbekleders, onder wie premier Musavi, ostentatief nagelaten. De campagne op de Iraanse media tegen de stichter van de Turkse republiek, die als duistere ongelovige werd betiteld, hield op. Onlangs ook mocht een Turks-Cyprisch basketbalteam officieel meedoen aan een internationaal toernooi in Teheran namens de, alleen door Ankara erkende, Turkse Republiek Noord-Cyprus.