Treurige voorspelling door W. F. Hermans

Over dertig jaar bestaat het Nederlands niet meer. Het is afgezakt tot een dialect dat alleen nog wordt gesproken op de kermis en in de kroeg. Een treurige voorspelling waarin in elk geval geen Belg gelooft. Voor W. F. Hermans geen reden om zijn sombere toekomstvisie bij te stellen. Integendeel, een Belg snapt immers niets van het Nederlands, dat heeft de geschiedenis toch volop bewezen? Hermans is vanavond de eregast in een programma dat hier over gaat. Het staat aangekondigd als Uitzending door derden en werd gemaakt door de Belgische humanisten die zich verschuilen achter de naam vrijzinnig. Dit taalverschil staat niet ter discussie, de croque monsieur en de tosti dienen als voorbeeld van de taal van de Vlaming en zijn Noorderbuur. Als voorbeeld van de strijd tussen de Belgische schrijver en zijn Nederlandse uitgever, want ach, arme Belgen, als zij een boek schrijven wordt dat onder handen genomen omdat het anders over de grens niet kan worden verkocht.

Noorderman en Zuiderman, het taalverdriet van Vlaanderen van prof. Jozef van Haver is aan deze controle ontsnapt, de schrijver is dan ook een taalgeleerde die het verschil tussen het Noord- en Zuidnederlands onderzoekt. Hermans greep de publicatie aan om nog eens uitgebreid te betogen dat geen Belg iets van het Nederlands begrijpt. In een artikel dat eind vorig jaar (17-11) in deze krant verscheen, hekelde hij wat volgens Van Haver slechts 'minimale verschillen' in de zinsbouw zijn en rekende genadeloos af met woorden als valling, vezelen en droogzwierder. De vrijzinnige redactie vatte vervolgens het plan op om Van Haver en Hermans de degens te laten kruisen. De door Hermans beschreven verdediging van 'wat zij voor hun eigen waardevolle taalschat houden' tegen het ' 'ollands imperialisme' voorspelde een spannend debat, man tegen man, maar helaas, Van Haver kwam niet. Schrijver Clem Schouwenaars, uitgever Rudi van Schoonbeek, vertaalster Patricia Niedzwecki en Humo-redacteur Mark Schaevers nemen zijn plaats in. Van dit viertal klimt alleen Schaevers in de ring om met bokshandschoenen aan Hermans van repliek te dienen. De anderen hangen aan Hermans' lippen, terwijl Schaevers zich warm loopt om de bemoeizucht van de Vlamingen te verdedigen. 'Het is toch logisch, ' begint hij dan. 'Het is toch onze taal.'

Hermans slaat terug met de sex die seks werd omdat de Belgen dat wilden. 'Idioot, ' roept hij, en de scheidsrechter fluit af. Maar Van Schaever geeft niet op en slaat opnieuw toe, met de fouten dit keer waarop hij Hermans betrapte. 'Kinderachtigheden, keukenmeiden ruzies, ' zegt Hermans en houdt een verhandeling over het verschil tussen peultjes en sperziebonen. Via Van Istendael, Multatuli, vrouwentaal en Antwerps dialect belanden de dame en heren tenslotte in het Europa van na 1992, waarin het Nederlands nog slechts op de kermis en in de kroeg te horen zal zijn. In combinatie met een documentaire over taal op Belgie 2, van 20.00 tot 21.45 uur.

    • Wilma Cornelisse