Omwenteling in Nicaragua

TEGEN DE MEESTE verwachtingen in en op overtuigende wijze is de stembuszege in Nicaragua dan toch naar de rechtse oppositie gegaan. De Nicaraguanen hebben er geen twijfel over laten bestaan dat zij niet langer wensen deel te nemen aan het linkse, sandinistische experiment, maar dat zij hun hoop hebben gevestigd op een genezing van hun doodzieke economie onder leiding van dona Violeta Barrios de Chamorro.

Behalve een verrassing houdt deze omwenteling ook grote spanningen in. Tot het bekendmaken van de uitslag scheen alles van een leien dakje te lopen. Internationale waarnemers en journalisten hebben bevestigd dat, op een paar onregelmatigheden na, de verkiezingen vrij en eerlijk zijn verlopen. De gematigde woorden van de sandinistische voorman Daniel Ortega aan het adres van zijn tegenstanders en dat van Washington bij de afsluiting van zijn campagne versterkten de indruk dat voor het door de burgeroorlog verscheurde Nicaragua een tijd van verzoening en herstel was aangebroken. Ortega had zich bij die gelegenheid overigens al tot winnaar van de verkiezingen uitgeroepen.

Met hun nederlaag komt onvoorzien de werkelijke test voor de sandinisten. Zullen de staatsorganen - leger en politie in de eerste plaats - zich onder bevel laten plaatsen van UNO-ministers of behouden zij zich nog steeds het recht voor in te grijpen indien 'de revolutionaire verworvenheden' in gevaar komen? Anderzijds krijgen de bittere woorden van de oppositionele vice-presidentskandidaat Virgilio Godoy ('na onze overwinning hebben wij rekeningen te vereffenen') meer dan een marginale betekenis. Het toneel staat klaar voor harde confrontaties, terwijl kalmte de beste leidsman voor het gepolariseerde Nicaragua zou zijn.

VOOR WINNARES Violeta Chamorro breken na de overwinningsroes moeilijke tijden aan. Ongetwijfeld zal zij kunnen rekenen op de hartelijke en vooral materiele steun van Washington bij het herstel van de al tien jaar lang verzuurde onderlinge betrekkingen en bij de sanering van de economische puinhoop die Nicaragua is geworden, niet in de laatste plaats door de Amerikaanse boycot en de jarenlange Amerikaanse steun aan de contras. Maar zal mevrouw Chamorro evenzeer kunnen rekenen op de samenstellende delen van haar merkwaardige UNO-coalitie, waarin communisten ongemakkelijk zijn aangeschoven bij ultra-rechtse ondernemers? Te vrezen valt dat de coalitie binnen de kortste keren uiteen valt wanneer de gezamenlijke vijand zijn verlies aanvaardt. En wie regeert er dan in Nicaragua? DE VERKIEZINGEN hebben met de overwinning van de oppositie nog aan belangrijkheid gewonnen. Terecht heeft de internationale gemeenschap de afgelopen weken dit land onder het vergrootglas gelegd; aan de waarde van de stembusuitslag lijkt niet te hoeven worden getwijfeld. Maar Nicaragua heeft nu meer dan ooit voortdurende internationale belangstelling en ondersteuning nodig. Voor de opbouw van de economie, voor het herstel van de internationale betrekkingen, maar ook voor het bewaken van de democratie als de waarnemers al lang en breed naar huis zijn teruggekeerd.

De geslaagde sandinistische revolutie van 1979 tegen dictator Anastasio Somoza heeft het land destijds een sociale stroomversnelling gebracht. De sandinisten worden in de stembus weliswaar gestraft voor de breuk die zij vervolgens met grote delen van de bevolking hebben laten ontstaan, maar die straf mag niet ontaarden in een restauratie van dat wat de sandinisten hebben weggevaagd. De Nicaraguanen verdienen een verbetering van hun lot. Dat mag de internationale gemeenschap zich blijven aantrekken.