De systematische vergiftiging van de Noordzee

De educatieve omroep RVU zendt vanavond De Noordzee uit, een documentaire over de vervuiling van deze 'afvalbak van Europa', veroorzaakt door het intensieve gebruik van de zee en het land eromheen. Samenstellers Ingrid van Goor en Manus van de Kamp stelden met het programma een persoonlijke aanklacht op tegen de 'systematische vergiftiging' van de Noordzee. Zij concluderen dat er nog maar bitter weinig is gebeurd om de Noordzee schoner te krijgen. Aanleiding voor de uitzending van het programma is de derde Noordzee- ministers conferentie in die op 7 en 8 maart in Den Haag wordt gehouden, onder voorzitterschap van minister Maij-Weggen (verkeer en waterstaat). In de documentaire wordt de betekenis van de Noordzee in brede streken neergezet: vroeger een perfect eco-systeem, dat door de betrekkelijke ondiepte waardoor het licht tot op de bodem doordrong, een ideale oersoep met plankton bevatte, producent van zuurstof en primaire voedselbron voor vogels en vissen. Nu het drukste verkeersplein ter wereld, met 425.000 scheepsbewegingen per jaar. Ondanks geavanceerde controle-apparatuur is het vervoer van chemische stoffen en olie over zee de laatste jaren niet veiliger geworden. De veiligheid wordt vooral bedreigd door achterstallig onderhoud van de 'drijvende eilanden'. Scheepsnamen als de Torrey Canyon, Amoco Cadiz, Anna Broere en Borcea hebben een sinistere bijbetekenis gekregen.

De meeste vervuiling ontstaat echter via de rivieren - van de chemische stoffen in de Rijn tot het ongezuiverd rioolwater in de Schelde, de endeldarm van Belgie. De Engelsen storten dapper mee in het vuinisvat Noordzee. Zij dumpen slib, vlieggas, mijnafval en met afvalzuren verontreinigde grond in zee.

De stroming voert een groot gedeelte van die vuilnis naar de Nederlandse Wadden. Zo verwordt de mooiste kraamkamer ter wereld tot een mortuarium, een bezinkput van de Noordzee, stellen de programmamakers.

Naast al die chemische aanslagen heeft de Noordzee nog te lijden van overbevissing, neerslag van zure regen en een overmaat aan fosfaten door de overbemesting. De vogelstand neemt af, krabben, garnalen en plankton sterven, vissen krijgen 'stippies'. Soms worden dode zeehonden aangetroffen die zoveel gif bevatten dat ze als chemisch afval moeten worden verbrand.

De makers van de documentaire sommen op wat er volgens hen moet gebeuren: strenge controle op produktieprocessen en afvalprodukten, sluiting van vervuilende industrien, verbod van produkten die schadelijk zijn voor het milieu, terugdringen van het verkeer. De overheid zou zich minder terughoudend moeten opstellen en vooral de vervuiling niet moeten bagatelliseren. De consument moet mondiger worden en meer van het boycot-wapen gebruik maken, want 'de vervuiling van de Noordzee is genocide op termijn en een flagrante schending van de rechten van de mens'. De Noordzee, Ned.3 20.25 - 21.15 uur

    • Dik Rondeltap