Zijn de Japanners dol geworden? De financiele ...

Zijn de Japanners dol geworden? De financiele markten hielden hun adem in toen de beurs van Tokio doorsloeg. De grootste effectenbeurs ter wereld, waarvan de opwaartse kracht tot voor kort spreekwoordelijk was, verloor in een week 6,9 procent in waarde. Inflatievrees, bezorgdheid over de zwakke koers van de yen, de verwachting van verdere rentestijging en bovendien een on-Japanse openlijke ruzie tussen het ministerie van financien en de centrale bank droegen bij tot de koersval. De Nikkei-index ging 2.331 punten achteruit in vijf dagen. De beurzen in Europa en de VS volgden, al bleven de verliezen daar kleiner.

De val van de aandelenkoersen kwam na de koersdaling van de obligatiemarkten. De lange rente is ondertussen internationaal gestegen tot de hoogste niveaus van de afgelopen jaren. Aan die rentestijgingen ligt niet alleen inflatievrees ten grondslag, maar ook het besef in de kapitaalmarkten dat de komende jaren een slag geleverd zal worden om geld aan te trekken voor investeringen in Oost-Europa. Bij schaars geld als gevolg van een strak beleid van de centrale banken betekent dat hogere rente.

Alan Greenspan, de voorzitter van de Amerikaanse Fed, noemde het aantrekken van kapitaal voor de modernisering van Oost-Europa 'de belangrijkste financiele gebeurtenis van dit decennium'. Volgens Greenspan is het recessiegevaar in de VS inmiddels minder groot dan het hardnekkige inflatiegevaar. In januari steeg het Amerikaanse prijsindexcijfer 1,1 procent. De Britse minister van financien John Major maakte duidelijk dat Engeland voorlopig de rente hoog zal houden in het kader van de inflatiebestrijding die nog niet zo wil lukken.

In West-Duitsland daalt de inflatie, maar daar veroorzaakt de redding van de DDR onzekerheid. De Oostduitse regering kondigde aan om 10.000-den kleine staatsbedrijven te zullen privatiseren. De hoogste inkomstenbelasting zal van 90 naar 50 procent worden verlaagd. Een besluit om de subsidies op prijzen af te schaffen werd even snel weer ingetrokken. Motief: de Oostduitsers dreigden aan het hamsteren te slaan.

Nu de prijzen laag blijven, kopen Westduitsers massaal goedkope eerste levensbehoeften in de DDR. Oostduitsers staan ondertussen bij de staatsbanken in de rij om geld van hun rekening te halen voor de komende vervanging van de Ostmark door D-marken.

Voor Oost-Europa heeft de EG de komende drie jaar fl.5 miljard beschikbaar, de Wereldbank wil in die periode $5 miljard in Oost-Europa steken. Polen kreeg een voorschot: $360 miljoen in de eerste lening van de Wereldbank aan Polen. Zelfs in het museum van het Oosteuropese communisme, Albanie, werden economische hervormingen aangekondigd. Buitenlandse investeringen zijn voortaan welkom. In Hongarije worden buitenlanders gezocht om de luchtvaartmaatschappij Malev te kopen.

Als waarschuwing voor de gevaren van te veel leningen aan Oost-Europa kondigden twee grote Britse banken enorme stroppen aan op hun oude vorderingen op ontwikkelingsbanken. National Westminster voegde (L)990 miljoen aan zijn stroppenpot toe; Midland Bank (L)877 miljoen.

De EG heeft regels opgesteld om in 1993 de markt voor openbare aanbestedingen te liberaliseren. Voor telecommuncatie, energie, wegen en water geldt voortaan: Koop Europese waar, dan helpen wij elkaar.

Zoveel eensgezindheid is er niet ten aanzien van Zuid-Afrika. Groot-Brittannie besloot eenzijdig om niet meer mee te doen aan de vrijwillige investeringsstop van de EG voor Zuid-Afrika.

De ruzie bij de Frans-Britse Kanaaltunnel lijkt voorlopig opgelost, nu de omstreden topman Alistair Morton vervangen is door John Neerhout.

Vittel besloot -na Perrier- een van zijn watersoorten uit de markt te halen in Frankrijk en de Franse luxe-industrie blijft zich uitbreiden. Louis Vuitton, bekend van de tassen, heeft het parfummerk Lanvin opgekocht. Zoet nieuws was er op een andere manier voor het failliete effectenhuis Drexel Burnham. Vlak voor het faillissement heeft de top zichzelf van bonnussen ter waarde van $350 miljoen voorzien.

In Zwitserland is ex-minister van justitie Elisabeth Kopp onverwachts vrijgesproken in een proces rondom een witwas-schandaal. In Amsterdam kondigden Renault en Volvo aan via een aandelenruil nauwe banden aan te knopen.