Lezers zullen blijven lezen in verborgene

AMSTERDAM, 24 febr. - Bij het zestigjarig bestaan van de CPNB heeft de Amerikaanse taalgeleerde George Steiner gisteren in Amsterdam een inleiding gehouden over de toekomst van het boek. Een belangrijk gedeelte van het betoog had betrekking op factoren die het lezen van boeken tegenwoordig bemoeilijken. Steiner beschreef een aantal klassieke schilderijen waarop lezende mensen te zien zijn. Hij concludeerde dat deze lezers steeds in een ruime en rustige ambiance zijn afgebeeld. Sinds de Eerste Wereldoorlog bestaat een dergelijke ambiance niet meer. Terwijl het geconcentreerde lezen van boeken een belangrijk motief is in de westerse kunsttraditie, is de moderne mens gedwongen in 'een kosmos van geluiden' te verkeren die een intensief contact met literatuur onmogelijk maakt.

De bewering dat hij een cultuurpessimist zou zijn wees Steiner gisteren, nogal verrassend, van de hand. Er zullen altijd mensen zijn die in het verborgene blijven lezen. In de toekomst ziet hij in het boekenvak een duidelijke driedeling ontstaan. In de eerste plaats zullen er steeds meer ordinaire bestsellers komen die, soms ongelezen, door grote uitgeversconcerns op de internationale markt verhandeld zullen worden. De wetenschappelijke informatie zal steeds meer op compact discs terecht komen. Maar is er volgens George Steiner een goed perspectief voor het klassieke literaire boek. Dit zal in toenemende mate vervaardigd worden door kleine onafhankelijke uitgeverijen en worden gekocht door lezers die weten waarvoor zij staan.