CANADA

Een betrouwbare lijst van de meest verkochte engelstalige boeken in Canada lijkt er niet te bestaan. Navraag in een degelijk ogende zaak, levert een buitengewoon geringschattende blik op. ' Aan zulke lijsten doen we niet mee, meneer.' In de centrale openbare bibliotheek wijst men naar een stapel zaterdagkranten die er tal van lijsten op na blijken te houden, en die, zo verzekert mij een bibliothecaresse, allemaal slechts een doel dienen: het verkopen van zoveel mogelijk exemplaren van de op die lijsten genoemde boeken.

Drie Canadese schrijvers blijken zich te midden van het Amerikaanse literaire geweld op de bestsellerslijsten te kunnen handhaven. Het boek Cats Eye van Margaret Atwood, de schrijfster die in ons land vooral bekend geworden is door De eetbare vrouw, komt op twee lijsten voor. Hoewel de critici de laatste tijd wat minder lovend over haar werk schrijven, zoals over Life Before Man, blijken haar boeken nog altijd een groot publiek aan te spreken.

Op enkele lijsten komt ook de naam van de Canadees-joodse schrijver Mordecai Richler voor met zijn boek Salomon Gusky was Here, een boek dat past in de traditie van sociaal-realistische satire. De meeste van zijn boeken spelen in de joodse wijk van Montreal.

Verder timmert ook Robertson Davies aan de weg met The Lyre of Orpheus. Hij wordt tot de betere engelstalige romanciers gerekend en vestigde zijn naam vooral met een boek over de Storm van Shakespeare, dat gaat over de onderlinge verhoudingen tussen alle betrokkenen bij de opvoering van dat toneelstuk.

De engelstalige lezers zijn eigenlijk vooral geinteresseerd in economie en politiek, de echte lezers van literatuur vind je onder de franstaligen, zo verzekert me een van de verkoopsters in de franstalige boekwinkel Les Librairies de la Capitale niet zonder trots. ' Het is ook niet voor niets dat je in de provincie Quebec zeven keer zoveel theaters vindt als in de rest van het land, ' vult een collega aan. De belangstelling voor de franstalige Canadese literatuur is vooral gestegen onder invloed van het nationale zelfbewustzijn, zoals dat gestalte kreeg in de Parti Quebecois. Een toptien met toelichting kan de franstalige boekhandel wel leveren:

1. Kundera: L'Immortalite, Gallimard 2. Calvino: Sous le Soleil Jaguar, Seuil 3. Pennac: La Petite Marchande de Prose, Gallimard 4. Duras: La Pluie d' Ete, P. O. L. 5. Ben Jelloun: Jour de Silence a Tanger, Seuil 6. Ouelette: Sir Gaby du Lac, Presse 7. Yourcenar: En Pelerin et en etranger, Gallimard 8. Lalonde: Le diable en personne, Seuil 9. Magnan: Mystere de Seraphino Monge, Denoel 10. Laberge: Juillet, Boreal

Drie van de tien schrijvers op de lijst zijn Frans-Canadees. Juillet is de eerste roman van Marie Laberge, die al wel toneelstukken schreef. Thema is de liefde tussen een vrouw en haar schoonvader en het boek beschrijft een dag in het leven van de hechte familie waarbinnen de verhouding de harmonie kapot maakt. Le diable en personne is het vierde boek van Robert Lalonde en beschrijft hoe een man, die leeft in het zuiden van Quebec, vlak voor de begrafenis van zijn vrouw verdwijnt. Het is niet zijn eerste en ook niet zijn laatste vlucht. Na vijfentwintig jaar gaat het doek over dit mysterie op. Is de man een eenzame zwerver of de duivel in persoon? Veel makkelijker leesbaar en daarom ook aanmerkelijk populairder dan deze psychologische romans is Sir Gaby du Lac van de schrijfster Francine Ouelette, dat de strijd van een eigentijdse ridder tegen de milieuvervuiling beschrijft.

    • Herman Amelink