A. KAPPEYNE VAN DE COPPELLO Fel en eigenzinnig

DEN HAAG, 24 febr. - Scherpzinnig, deskundig, sarcastisch, fel, eigenzinnig. Mr. Annelien Kappeyne van de Coppello, die gisteren na een ernstige ziekte overleed, was een vooraanstaand parlementarier. Als Leids rechtenstudente bezocht ze de Tweede Kamer en dacht: 'Dat wil ik ook'.

In 1966 werd ze medewerkster van fractievoorzitter Toxopeus; vijf jaar later was ze Kamerlid.

Zij maakte indruk tijdens het Menten-debat, waarin ze fel opponeerde tegen minister Van Agt (justitie). Binnen de VVD had Kappeyne een links imago; regeren met de PvdA was voor haar bespreekbaar. Confessionele politiek wantrouwde ze aanvankelijk. Het zou tot onverdraagzaamheid kunnen leiden, meende ze. In 1977 werd haar een voorzichtig aanbod gedaan om staatssecretaris van CRM te worden. Ze sloeg het af omdat ze dan nauw met Van Agt moest samenwerken. Als vice-voorzitter van de VVD-fractie kwam ze regelmatig in aanvaring met de even rechtlijnige Rietkerk.

In 1981 verliet ze uit onvrede de fractie. Het VVD-congres wenste geen kiesrecht voor buitenlanders. Zo'n standpunt vond ze in strijd met het liberale beginsel van tolerantie. 'Mensen die wij rotwerk laten doen moeten niet verder geisoleerd raken', zei ze. Daarnaast leed ze na tien jaar Kamerlidmaatschap ook aan 'metaalmoeheid'. Ze werd door Veronica voorgedragen voor een post in de Raad van Beheer van de NOS. Twee jaar later was ze terug in Den Haag.

Nijpels, die haar ooit als zijn politieke coach omschreef, vroeg haar in 1982 staatssecretaris voor emancipatiezaken te worden. Voor de vrouwenbeweging was de nieuwe staatssecretaris geen voor de hand liggende keus. 'Ik ben geen hondje aan het touw van de vrouwenbeweging', zei ze kort na haar aantreden. Haar emancipatiebeleidsplan uit 1984 vond de organisatie van christelijke werkgevers een 'liberaal marxistisch drogbeeld van de maatschappij'. Daarover toonde ze zich geamuseerd en verrast. Hoewel sommigen haar hard en zakelijk vonden, bleek ze in een enkel Kamerdebat ook te kunnen blozen. Maar ze wist dat ze voorzichtig moest zijn met haar gevoelens: 'Zodra je als vrouw in de politiek emotioneel raakt, wordt het gevaarlijk'.

In het tweede kabinet-Lubbers keerde ze niet terug. In 1988 werd Annelien Kappeyne van de Coppello lid van de Raad van State. Ze is 53 jaar geworden.