Willekeurige porties jeugdsentiment

In 1982 presenteerden de Amerikaanse broers Kevin en Pierce Rafferty The Atomic Cafe, een dolkomische compilatie van propaganda- en voorlichtingsfilms, journaal- en speelfilmfragmenten uit de jaren vijftig, gegroepeerd rondom de nu onbegrijpelijke rage die de atoombom veroorzaakte.

Een van de medewerkers aan The Atomic Cafe, Obie Benz, regisseerde verleden jaar naar een idee van Pierce Rafferty Heavy Petting, een nieuwe compilatie van filmmateriaal uit de jaren vijftig met een iets minder explosief thema. Zoals de titel al aangeeft is het onderwerp de seksuele mores van Amerika in de jaren vlak voor de Seksuele Revolutie. Komisch werkende voorlichtingsfilms en fragmenten uit tamelijk willekeurig gekozen speelfilms en tv-series bepalen de toon. Een groot aantal 'baby boomers' (35-plussers, zou je ook kunnen zeggen) wordt nu geinterviewd over hun eerste seksuele ervaringen. De keuze voor de hoofdpersonen lijkt vooral ingegeven te zijn door hun huidige beroemdheid, zodat bij voorbeeld de popsterren Laurie Anderson en David Byrne en de acteurs Spalding Gray en Sandra Bernhard in beeld verschijnen. Hun leeftijd doet kennelijk minder ter zake: zodoende zien we ook de minstens vijftien jaar oudere jaren zestig-activist Abbie Hoffman over dezelfde periode vertellen, alsmede twee oude heren, in wie slechts weinigen de auteurs Allen Ginsberg en William Burroughs zullen herkennen. Hun generatie van 'beat poets' drukte weliswaar een zwaar stempel op de alternatieve cultuur van de jaren vijftig, maar hun eigen jeugdervaringen hebben weer weinig met het onderwerp van Heavy Petting te maken.

De slordigheid, waarmee Benz zijn materiaal uitkoos en monteerde, maakt van de film een aaneenschakeling van gemiste kansen. Marilyn Monroe en James Dean mogen natuurlijk niet ontbreken als toenmalige sekssymbolen bij uitstek, maar de manier waarop hun aanwezigheid geintroduceerd wordt is volstrekt willekeurig. Midden in een fragment uit een voorlichtingsfilm over het belang van nette kleding bij een eerste 'date', zien we ineens Dean in Rebel without a Cause op Natalie Wood afstappen. Zegt dat iets over zijn invloed op het modebeeld of moet zijn nonchalante stijl juist als contrast dienen? Even later gaat dezelfde voorlichtingsfilm weer verder.

Ook de verhalen van de beroemde Amerikanen doen, hoe aardig de beschrijving van bij voorbeeld de lichamelijke aan- en ontmoedigingscodes tijdens afspraakjes ook moge zijn, niet aan alsof er erg lang over hun plaats in het geheel nagedacht is. Enige reflectie over de verandering in opvattingen die de jaren zestig en de latere morele restauratie met zich meebrachten, ontbreekt. Daar is alle aanleiding toe, wanneer bij voorbeeld een voorlichtingsfilm het gebruik van condooms aanbeveelt als bescherming tegen geslachtsziekten. Is die toon nu belachelijk of een voorbode van de latere Aids-angst? Zelfs de keuze van de onverwoestbare en inmiddels klassieke popmuziek uit de jeugdjaren van de rock'n'roll vermag weinig enthousiasme te wekken.

    • David Byrne
    • Haags Filmhuis
    • Obie Benz. Met
    • Hans Beerekampheavy Petting. Regie
    • Laurie Anderson
    • Josh Mostel. Amsterdam
    • Spalding Gray