Oranje mist overtuiging voor favorietenrol op WK

ROTTERDAM, 22 febr. - De positie van Marco van Basten in het Nederlands elftal staat nauwelijks ter discussie maar niettemin werd de Milan-speler na 23 minuten in de tweede helft van Nederland-Italie naar de kant gehaald. De belangrijkste angel verdween daarmee uit het nationale elftal dat - weliswaar zonder Gullit - in vrijwel zijn sterkst denkbare samenstelling speelde, maar althans gisteravond geen moment de overtuiging kon wekken dat het over enkele maanden op het WK een serieuze kandidaat voor de wereldtitel is.

'Als er geen doelpunten vallen ben je gauw klaar', verklaarde gelegenheids bondscoach Nol de Ruiter na het 0-0 gelijk spel in de Kuip, die met 24.000 toeschouwers voor slechts een derde was gevuld. 'De verwachtingen waren hoog gespannen maar vriendschappijk voetbal slaat toch niet aan in Nederland. Niet bij de spelers en niet bij het publiek.' Voordat Van Basten van het toneel verdween was ook Frank Rijkaard in de rust al in de kleedkamer achtergebleven. Van de bravoure-houding van De Ruiter, die vooraf hooghartig meldde het verzoek van Milan-sponsor Berlusconi om zijn spelers in dit nietszeggende interlandduel wat te ontzien naast zich neer te zullen leggen, bleef derhalve weinig over. De Italiaanse bondscoach Vicini, die een soortgelijke oekaze van de media-gigant had ontvangen, liet de Milanezen Maldini en Ancelotti wel 90 minuten spelen.

Na afloop werd zelfs de voorzitter van de Italiaanse voetbalfederatie, Antonio Matarrese, voor de microfoon gesleept om uit te leggen dat de heer Berlusconi het goed voor heeft met het Italianse voetbal en alleen het moment wat ongelukkig heeft gekozen om zich met de interne zaken van ervan te bemoeien. Waarop ook Nol de Ruiter weer wat moed verzamelde en verklaarde: 'Ik maak zelf uit wanneer ik mijn spelers vervang en niet AC Milan. Rijkaard kwam in de rust de kleedkamer binnen met vocht in zijn knie. De zaak met Milan ligt publicitair toch al gevoelig, in zo'n situatie drijf je de dingen niet op de spits en heb ik besloten Frank in de kleedkamer te houden. Wat Van Basten betreft: hij bracht niet genoeg de tweede helft. Als je dan ook nog een spits als Kieft op de bank hebt zitten dan probeer je iets anders.'

Van Basten zelf had uiteraard weer een geheel andere visie op de gebeurtenissen. Belaagd door tientallen Italiaanse verslaggevers verklaarde de international: 'Het was allemaal zo geregeld met Milan. Rijkaard en ik zouden uitvallen.'

Respect

Pijnlijk duidelijk werd gisteravond opnieuw dat Nederland zonder Gullit weliswaar beschikt over een zeer goed elftal, maar niet over een absolute topformatie. Voor de uitstraling van Gullit, die in een adem wordt genoemd met Maradona, hebben de tegenstanders angst en respect. In samenhang met de qua voetbalkwaliteit nog betere Van Basten vormt dit een aanvalswapen waar geen land in het voetbal over beschikt. Nol de Ruiter: 'Ik zie dat iets genuanceerder. Met een spits als Gullit die rond Van Basten zwerft heb je de mogelijkheid in de diepte te spelen. Een lange pass van achteruit te geven omdat Gullit op snelheid kan passeren. Nu moet Van Basten gelanceerd worden via de vleugels. Dan krijg je een situatie dat je - zeker tegen zo'n Italie - in een wedstrijd maar een of twee scoringsmogelijkheden krijgt. Dat is te weinig. Voor het probleem Van Basten moet daarom een oplossing worden gevonden. Maar daar zal hij zelf ook aan mee moeten werken. Van Basten moet zelf ook presteren. Dat deed hij, zeker de tweede helft, vanavond niet genoeg.' Nederland kreeg slechts een reele scoringsmogelijkheid toen Jan Wouters tegen de binnenkant paal schoot, terwijl Van Breukelen (gele kaart) buiten zijn strafschopgebied aan de noodrem moest trekken toen de doorgebroken Vierchowod dreigde te scoren. Het kon het publiek, dat in de tamelijk sfeerloze ambiance hardnekkig probeerde het stereotiepe Oranje-sfeertje te creeren, nauwelijks uit de slaap houden. Doelman Hans van Breukelen echter: 'Zelfs deze wedstrijd, waarin niet zo veel op het spel stond, heeft toch weer bewezen dat doelpunten straks op het WK schaars gaan worden. Het verdedigen is zo geperfectioneerd dat je nauwelijks nog kansen krijgt.' Verdedigend stak Nederland, waar een invaller als Vitesse-speler Sturing zich moeiteloos aan het niveau aanpaste, solide in elkaar. Het probleem was echter ook gisteravond weer dat minstens een quintet spelers die een achttien karaats aanvaller als Van Basten adequaat zouden moeten ondersteunen beneden de maat bleef. Van Aerle, Erwin Koeman, Vanenburg, Bosman en Richard Witschge speelden onzichtbaar, waarbij voor de laatste het excuus geldt dat hij voor het eerst op dit niveau acteerde.

Zijspoor

Bovendien is er bij Oranje nog steeds te veel gerommel in de marge. Bondscoach Thijs Libregts, herstellende van een hernia-operatie, lijkt weer wat verder op een zijspoor geschoven. Rinus Michels beantwoordde afgelopen maandag op de persconferentie zelfs vragen van technische aard die de spelers en de taktiek van het Nederlands elftal betreffen en ging daarmee als bestuurslid van de KNVB pontificaal op de stoel van de bondscoach zitten. Hetgeen de rust binnen het elftal ook niet zal bevorderen.

Maar het WK roept speciale spanningen op, waarvan ook de Italiaanse bondscoach Azeglio Vicini ruimschoots zijn deel krijgt. Italie miste gisteren zowel in de aanval (Vialli) als achterin (Baresi) de voetballers die de zaken op het WK binnen het elftal moeten gaan regelen. Niettemin bleef de Italiaanse pers doorhameren over de afschuwelijke cijfers van een gescoorde goal in vijf wedstrijden. De persvoorlichter van de Italiaanse bond zat daarbij quasi ongeinteresseerd op zijn nagels te kluiven, Vicini oogde nog veel vermoeider dan zijn voorganger Bearzot, maar meende niettemin dat Italie de laatste drie wedstrijden indrukwekkend overeind is gebleven. Temeer daar het tegenstanders betrof met een wereldreputatie. Weliswaar werd tegen Brazilie met 0-1 verloren, maar de wereldkampioen Argentinie (0-0) en de Europese kampioen Nederland zijn bedwongen. Vicini spreekt derhalve liever over een doelsaldo van 9-2. Aangezien Italie de twee wedstrijden voorafgaande aan de deprimerende laatste reeks tot twee keer toe in een wedstrijd vier maal heeft gescoord.

    • Marc Serné