Voetbalorgie

ROME, 21 febr. - Het mekka van het voetbal, de mooiste competitie ter wereld, een land dat voetbal ademt uit al zijn porien, waar de president in vreugdetranen uitbarst als het nationale elftal wereldkampioen wordt. Voor de liefhebber is Italie het ultieme voetballand. Hier komen de wereldsterren van wat vroeger het bruine leder heette samen, hier staat de tempel van San Siro.

Teammanagers kijken er met een jaloerse en spelers met een begerige blik naar. Maar ook het Italiaanse voetbal kent zijn problemen, en somber gestemde profeten waarschuwen dat het na de wereldkampioenschappen wel eens helemaal fout kan gaan, want er komen steeds minder bezoekers. Dat is al een paar jaar zo. De Italiaanse voetbalbond heeft de cijfers onlangs eens op een rijtje gezet. Het seizoen 1984-'85 was het hoogtepunt: toen waren er gemiddeld 39.000 betalende bezoekers per wedstrijd. In 1987-'88 was dat aantal gedaald tot 30.621. Vorig jaar waren er gemiddeld 29.936 en in de eerste helft van dit seizoen waren het er nog maar 26.660. Sommige stadions worden verbouwd en bieden daarom minder plaats aan toeschouwers. Niet voor niets lijden Milan, Lazio en Roma het meest onder het dalende bezoekersaantal. Maar dat verandert niets aan de tendens dat er steeds minder mensen komen kijken. De voetbalbond wil de oorzaken wetenschappelijk laten uitzoeken, maar in de bar kennen ze die al: de kaartjes zijn te duur, er is te veel voetbal op tv en er is te veel geweld rondom de stadions.

Olijfolie

Het is maar goed dat de voetbalkaartjes niet meetellen als de inflatie wordt vastgesteld, want de prijs daarvan stijgt veel sneller dan die van de olijfolie. Vorig seizoen zijn de kaartjes vijftien procent duurder geworden. Dit jaar kwam er hetzelfde bovenop. Een abonnement voor de goedkoopste plaatsen bij Napoli kost ruim 450 gulden. Voor zeventien wedstrijden op de eretribune ben je ongeveer 2300 gulden kwijt. De goedkoopste staanplaats bij Roma kost ruim dertig gulden.

De clubs lijken te hebben gekozen voor minder en duurder. Maar niet iedereen gelooft dat dit verstandig is. Liever veel en goedkoop, zegt voorzitter Rozzi van Ascoli, want je moet voorkomen dat de mensen weglopen. 'Wanneer een supporter drie of vier wedstrijden overslaat, is hij verloren voor de club.' Dan blijft hij thuis bij de buis. De Italiaanse tv biedt meer voetbal dan elk ander land. De staatsomroep Rai zendt meer dan duizend uur voetbal per jaar uit en vindt ook de vriendschappelijke wedstrijden van de Azzurri belangrijk. Daarbij komen nog eens de zenders van Berlusconi, die iedere week een wedstrijd uit de Westduitse, de Spaanse en de Engelse competitie rechtstreeks uitzenden en later herhalen. En als PSV een Europa-Cupwedstrijd speelt, komt die in Italie ook integraal op de buis, zij het soms met enige vertraging.

Berlusconi wil iedere week een Italiaanse competitiewedstrijd gaan uitzenden en heeft daar veel geld voor over. Maar de bond aarzelt. Er is al genoeg voetbal op tv, misschien zelfs wel teveel, zeggen de Italiaanse bobo's. 'Er is iedere week een orgie van voetbal op de televisie, ' aldus Paolo Borea, de manager van Sampdoria. 'Dat moet ingrijpend worden teruggebracht.' Het geld van Berlusconi rinkelt aanlokkelijk, maar de bond wil niet in eigen vlees snijden. Bovendien valt er toch wel wat te verdienen aan de felle concurrentiestrijd tussen de Rai en Berlusconi om de beeldrechten van competitie- en Cupwedstrijden. Voor de periode 1978-'81 betaalde de Rai nog zes miljard lire, volgens de huidige koers ruim negen miljoen gulden. Toen Berlusconi begon mee te bieden steeg dat bedrag naar 41,4 miljard lire voor 1981-'87. Voor de periode 1987-'90 heeft de Rai 180 miljard lire op tafel moeten leggen, dat is negentig miljoen gulden per jaar. En het bieden voor de komende competities moet nog beginnen.

Geweld

Bij die dure kaartjes en die 'voetbalorgie' komt het geweld. De rellen rondom de Italiaanse stadions staan in geen verhouding tot de vechtpartijen in Nederland en Engeland. Maar als het mis gaat, kan het goed mis gaan. Vorig jaar juni is een supporter van Roma overleden nadat hij in elkaar was geslagen door aanhangers van Milan.

Niet iedereen maakt zich zorgen over de daling van het aantal toeschouwers. Wanneer we de wereldtitel hebben gewonnen, stromen de stadions weer vol, zeggen sommigen vol zelfvertrouwen. Maar anderen zijn voorzichtiger: Als we het WK winnen...

    • Onze Marc Leijendekker