Strijd om hoge posten in Zuiden speelt zich nu binnen partijaf

DEN HAAG, 21 febr. - De strijd om de hoge bestuurlijke posten in het Zuiden wordt niet meer in de eerste plaats uitgevochten tussen de drie politieke partijen. Het is tegenwoordig vooral een gevecht binnen de partijen. Daarom hebben de benoemingen van de nieuwe burgemeesters in Nijmegen en Breda en de nieuwe 'gouverneur' in Limburg vooral in eigen kring stof doen opwaaien en niet tot landelijke politieke commotie geleid.

De PvdA en de VVD hebben als eerste hun interne lobby-circuits op een lijn weten te krijgen. Het is zo goed als zeker dat ex-minister Nijpels burgemeester wordt van Breda. In het sinds een paar jaar door de sociaal-democraten beheerde Nijmegen is 'de zaak nog niet rond'.

Maar de kans is niettemin groot dat oud-Kamerlid mevrouw Langedijk-de Jong, in het kabinet Van Agt/Den Uyl een blauwe maandag staatssecretaris, er heen gaat.

In Limburg daarentegen is de opvolging van Kremers nog in een eerste fase. Het CDA is er intern nog niet uit en heeft daarom de sollicitatietermijn verlengd.

De procedures begonnen in Breda, Nijmegen en Limburg ongeveer tegelijkertijd. In Breda moest een nieuwe burgemeester komen, omdat de liberaal Feij na een knallend conflict met de plaatselijke korpschef voortijdig moest opstappen. Nijpels was vanaf het begin de meest serieuze kandidaat. De voormalige 'politieke leider' komt niet alleen uit het naburige Bergen op Zoom maar wordt in de landelijke VVD ook nog altijd verguisd en gevreesd. De partijtop ziet hem nog steeds als een veiligheidsrisico, als een man die de ogenschijnlijke eenheid kan verstoren. De fraaie bestuurlijke post ver weg zou daarom een mooie oplossing zijn. Nijpels had bovendien weinig concurrentie. De drie andere liberale sollicitanten (een burgemeester van een kleine plaats en twee wethouders) misten zijn kaliber.

In Nijmegen heeft de opvolging van Dales, nu minister van binnenlandse zaken, meer voeten in de aarde. Aanvankelijk dacht de partijtop daar een eigen probleem te kunnen wegwerken. Voormalig Kamervoorzitter Dolman kon er wellicht burgemeester worden. Zijn positie bezorgde de fractie namelijk enig schuldgevoel. De fractie was na de verkiezingen van 6 september zo bevangen geweest door de herovering van de regeringsmacht dat ze over het hoofd had gezien dat Dolman in de strijd om het voorzitterschap van de Kamer het onderspit zou delven tegen de CDA'er Deetman. Dolman nam dat de fractietop niet in dank af. De Nijmeegse partijgenoten wilden echter hoe dan ook een vrouw. Ex-wethouder mevrouw Brouwer was nog te kort burgemeester van Zutphen om te kunnen worden teruggeroepen. In het weekeinde ging de geruchtenmachine in de hoogste versnelling lopen. Daarbij viel weer de naam van Kamerlid Herfkens. Sinds ze door Kok werd gepasseerd voor het ministerschap van ontwikkelingssamenwerking wordt ze om de haverklap genoemd, eerst voor een hoge ambtelijke post bij het IMF en nu dan voor Nijmegen. Ook de naam van partijvoorzitter Sint begon te circuleren. Maar het voordeel van Langedijk-de Jong is dat met haar niet de indruk wordt gewekt dat ze door Den Haag en Amsterdam 'geparachuteerd' wordt. Dolman moet nu wachten op het vertrek van commissaris De Wit uit Noord-Holland.

Alleen in Limburg rest nog een probleem. Het CDA had twee kandidaten gevraagd zich beschikbaar te houden: burgemeester Havermans van Den Haag en zijn collega Houben uit Maastricht. Beiden voelden er niet bijster veel voor. VNO-voorzitter Van Lede had eerder even meegedaan, zij het buiten mededinging. Hij trok zich daarom al ras terug. De christen-democraten hebben nu alleen financieel-directeur Werner van het AMC in Amsterdam achter de hand. Werner had graag minister of staatssecretaris van gezondheidszorg willen worden, maar werd het niet. En er is voor het 'gouvernement' uiteraard nog een kandidaat: ex-staatssecretaris Van der Linden uit Nuth. Maar dat zou een 'verlegenheidsoplossing' zijn, zoals in het CDA te Den Haag wordt gezegd.

    • Hubert Smeets