Bloesem en knoppen

Het stormpje over de bevoegdheden van de Eerste Kamer is weer gaan liggen. In deze Kamer hield premier Lubbers, geinterpelleerd door senator Schuurman (RPF), gisteren een verstandig betoog, waardoor de gemoederen weer tot rust kwamen. Van de irritaties, die op 24 januari aan het einde van de algemene politieke beschouwingen in de Eerste Kamer waren ontstaan, bleef gisteren niet veel meer over. De minister-president was het met de interpellant eens dat, hoewel het politieke 'primaat' bij de Tweede Kamer ligt, de Eerste Kamer in het licht van de grondwet een eigen politieke bevoegdheid heeft.

Natuurlijk heeft de Eerste Kamer een politieke rol - uiteindelijk is de Eerste Kamer een politiek college, maar dan is het volgens Lubbers ook zo dat de regering daar tegenover politieke instrumenten kan inzetten. Aanvaardt de Tweede Kamer een wetsvoorstel dan zou daarin naar de mening van de premier voor de regering een 'inspanningsverplichting' liggen, ook de Eerste Kamer te overtuigen, 'onverminderd' de vrijheid van de Eerste Kamer, het wetsvoorstel te verwerpen, maar in zo'n geval kunnen wel bepaalde verantwoordelijkheden (te) zwaar in het geding komen. Tactvol ontkende Lubbers de Eerste Kamer op 24 januari te hebben willen manen tot 'volgzaamheid'.

In elk geval nam hij de indruk van een 'waarschuwing' weg. En zo kon iedereen gistermiddag tevreden zijn, althans doen of hij tevreden was.

Van zijn kant betoogde de fractieleider van het CDA, Kaland, die zich vorige maand nogal duidelijk scheen te profileren, dat hij geen uitbreiding van de bevoegdheden van de Eerste Kamer had gevraagd. Ook erkende hij dat het politieke 'primaat' bij de Tweede Kamer ligt en niet bij de Eerste Kamer, al heeft deze het grondwettelijke recht, wetsvoorstellen te verwerpen. Wel meende het Eerste-Kamerlid Schuurman, die het debat had aangespannen, dat de regering blijk zou moeten geven van een groter incasseringsvermogen en dat zij het de Eerste Kamer moeilijk maakt als zij de Eerste Kamer confronteert met wetsvoorstellen die door de Tweede Kamer op 'krakkemikkige' wijze zijn geamendeerd, zeker als het gaat om wetsvoorstellen waarmee de belangen en de rechtszekerheid van veel burgers zijn gemoeid. Wat regeerakkoorden, ontstaan in de Tweede Kamer, betreft, deze kunnen volgens Schuurman het dualisme tussen parlement en regering 'om zeep' brengen. Het was een goede zaak dat ook de minister-president gisteren in de Eerste Kamer zei in te stemmen met 'een gezonde vorm van dualisme'.

Houden zo!Verdween de geprikkeldheid in de Eerste Kamer gisteren snel, aan de overzijde van het Binnenhof, in de Tweede Kamer, ontstonden irritaties bij de begrotingsbehandeling van Verkeer en waterstaat. De nieuwe minister, mevrouw Maij-Weggen, wachtte met haar reactie op de betogen van de Kamerleden niet tot vandaag, nee, zij plaatste gisteren al enige interrupties die niet vriendelijk klonken. Nogal ongebruikelijk was haar verzoek aan mevrouw Jorritsma-Lebbink, de woordvoerster van de grootste oppositiefractie, de VVD, om een 'visie' van deze partij. Wel had de minister van die zijde, naar zij had geteld, zestig vragen op zich afgevuurd gekregen, maar een visie zou in het betoog van mevrouw Jorritsma hebben ontbroken. Kamerleden hebben het grondwettelijke recht, vragen te stellen aan bewindslieden - die vragen kunnen vervelend zijn, maar in principe heeft de regering de plicht tot antwoorden zonder boos te worden. Van haar eigen partijgenoot Hennekam (CDA) werd de bewindsvrouwe gewaarschuwd tegen vroegtijdige uitspraken: 'Wie te vroeg naar de bloesem wil kijken, gaat naar de knoppen.'

Bloemrijke taal, die de minister zich wel voor gezegd mag houden.

    • Mr. B. C. L. Waanders