Ouders verontrust over agressie die kinderen zien op TV; Deernst van televisiegeweld

Ieder Amerikaans kind dat de high school verlaat, op zeventienjarige leeftijd, heeft 13.000 personen gewelddadig zien ombrengen. Een indrukwekkend aantal dat geheel voor rekening komt van de tv. Hoeveel moorden en schietpartijen met dodelijke afloop een Nederlands kind elke week opnieuw via het beeldscherm kan meemaken, is nooit nageteld. Fysiek geweld is op de Hilversumse televisiekanalen tussen acht uur en half elf 's avonds een keer per kwartier te zien. In deze telling is het echte geweld dat door het (jeugd)journaal wordt gebracht, buiten beschouwing gebleven.

De meeste ouders hebben problemen met de agressie, de moorden en de schietpartijen waar hun kinderen elke dag opnieuw kennis van nemen. Ruim tachtig procent van hen vindt dat voor acht uur 's avonds geweld van de beeldbuis dient te worden verbannen.

Deze wens zal wel nooit worden gehonoreerd. Vorige week woensdag meende Veronica de Aalsmeerse concurrentie het best te kunnen bestrijdenmet een James Bond film die ver voor achten begon. De Stichting voor het Kind protesteerde, maar de Hilversumse omroepen, inclusief Veronica, stelden tevreden vast dat de film inderdaad de concurrentie had geklopt en een veel hoger kijkcijfer scoorde. Al weer enige tijd geleden werd aan Rob Out, directeur van Veronica en Cees den Daas, programma-directeur van de TROS, gevraagd wat ze van al dat door kinderen geconsumeerde geweld vonden. Out antwoordde dat Veronica niet kiest voor geweld maar voor actie en dat series als Miami Vice en Magnum slechts 'geweld met een knipoog' bevatten. Den Daas zei dat hijniet geloofde dat tv-geweld invloed had op kinderen. 'Als ik dat wel deed, zou dat consequenties hebben.'

Voorlichting

Het tv-fragment met de uitspraken van Out en Den Daas vormt een onderdeel van de voorlichtingsfilm die de werkgroep TV Geweld van de vereniging 't Kan Anders heeft gemaakt ten behoeve van ouderavonden. Afgelopen zaterdagmiddag was de band te zien op een bijeenkomst in Utrecht waar drie spekers het woord voerden over tv-geweld en de gevolgen daarvan.

Marcel Vooijs van de vakgroep Algemene Pedagogiek van de Universiteit van Leiden presenteerde de resultaten van het zoveelste onderzoek naar het effect van tv-geweld op kinderen. Een onderzoek ditmaal waarin de conclusies die een lange reeks wetenschappers in de loop der jaren heeft getrokken, nog eens worden geanalyseerd. Volgens De Vooijs bestaat er geen eenduidig antwoord op de vraag of gewelddadige films en series houding en gedrag van kinderen negatief beinvloeden. 'Het hangt af van het kind en van de film, ' zegt hij.

Het gevolg kan zijn dat kinderen geweld gemakkelijker accepteren. 'Ze worden gevoellozer en kijken er niet meer van op.'

Ook keuren ze geweld minder snel af, omdat de indruk wordt gewekt dat degeweldadige oplossing doeltreffend een eind maakt aan conflicten. Bovendien overwint de goede partij en daarmee wordt het gebruik van geweld gerechtvaardigd. 'De tv toont geweld zonder consequenties, ' constateerde De Vooijs. Een enkel fragment uit Hillstreet Blues en Miami Vice was voldoende omdat nog eens aan te tonen.'Mooi schot'De gekozen beelden bleken afkomstig uit de schooltelevisie-serie Anders TV Kijken die in '87 werd gemaakt om schoolkinderen de ernst van geweld te leren zien en hen te confronteren met de gevolgen. Op de stukjes uit de series werd getoond hoe een agent een dodelijk schot loste. Mooi schot, was het commentaar van de collega's uit Hillstreet Blues en de jongens uit Miami schoven na drie dodelijke voltreffers gemoedelijk aan tafel in een restaurant waar ze werden onthaald door een dame die met zwoele stem van haar bewondering blijk gaf. Voor de schooltelevise-serie werd ook een Amerikaanse politieman opgezocht die een dodelijk schot had gelost. Een keer maar en al een paar jaar geleden, maar zijn slachtofferkeerde nog steeds terug in zijn nachtmerries.

De schooltelevisie leert met deze programma's de kinderen door het romantische beeld heen te kijken en dat werkt zeer goed. De kinderen zijn enthousiast omdat ze les krijgen over wat hen buiten school meer dan wat ook bezighoudt. De Vooijs positieve instelling en relativerende woorden voorkwamen niet dat een deel van de aanwezigen om actie riep en vond dat het parlement maatregelen moest nemen. Maar dat was maar even, en al snel verschoof de aandacht naar wat je als ouders kunt doen en hoe je kinderen kunt afhouden van te veel tv kijken. Moeilijk, vond iedereen, want alle vriendjes kijken. Bovendien zijn het vooral kinderen vanaf negen jaar die een overmatige belangstelling voor geweld aan de dag leggen en van de geinteresseerde leeftijdsgroepen heeft tien tot dertig procent een eigen tv.

De rest van de tijd was gewijd aan het jeugdjournaal. Eindredacteur Rob Maas legde uit welke criteria worden gehanteerd en welke eisen worden gesteld aan uitzending van gewelddadig beeldmateriaal. Een mooi discussiethema, waarover zaterdagmiddag in Utrecht het laatste woord niet werd gezegd. Opmerkelijk was dat Maas vertelde dat oudere kinderen wel eens van mening zijn dat hun jongere broertje of zusje ietsniet had mogen zien. 'Maar onze doelgroep bestaat uit kinderen van tientot twaalf jaar, en die kan je niet tekort doen, ' meende Maas. Dat zijnprogramma direct na Sesamstraat wordt uitgezonden was zijn verantwoordelijkheid niet.