'Nederland moet mogelijkheden van eenwording benutten'; Lubbers niet bang voor een Duitsland

ROME, 19 febr. - Nederland hoeft niet bang te zijn voor de economischekracht van een verenigd Duitsland, maar moet juist de mogelijkheden benutten die de eenwording biedt. Dat heeft premier Lubbers zaterdag gezegd tijdens een topontmoeting van Europese christen-democraten in het Italiaanse Pisa. 'Ik geloof dat we daar een beetje ontspannen tegenover moeten staan', zei Lubbers in een vraaggesprek over de Duitse eenwording. Hij had samen met andere christen-democratische leiders vijf uur lang gesproken met bondskanselier Kohl. Volgens de premier was er geen aanleiding geweest om daarbij Nederlandse bezorgdheid over de Duitse eenwording naar voren te brengen. 'Wij Nederlanders zijn niet zo bang van nature, dus we moeten niet almaar angstig gaan zitten doen naast dat economisch inderdaad zeer forse Duitsland', zei Lubbers. 'We weten ook dat er via de Europese economische integratie na moeilijkheden op de kortere termijn, op de langere termijn ook mogelijkheden zitten. Ik ben niet bevreesd - en ik denk dat dat ook voor het Nederlandse bedrijfsleven geldt - vooreen zich sterk ontwikkelend economisch Duitsland naast ons. Waarom zouden we?' Op de topontmoeting die was georganiseerd ter gelegenheid van een congres van de christen-democratische jongeren bleken ook de andere christen-democratische leiders, onder wie premier Andreotti van Italie en premier Martens van Belgie, een verenigd Duitsland als een vaststaand feit te beschouwen. Lubbers had bij zijn politieke geestverwanten 'een positieve houding ten aanzien van het proces van Duitse eenwording' bespeurd. Kohl was niet aanwezig op de persconferentie na afloop, maar zowel Andreotti als Lubbers onderstreepten dat een verenigd Duitsland ingebed moet zijn in de NAVO en in de Europese Gemeenschap. Het proces van eenwording is 'een extra reden om snel naar een politieke unie te gaan, ' zei Lubbers. 'Ik geloof dat je nu vast mag stellen dat het geleidelijk aan een feit wordt dat Duitsland ingebed zal blijven in de NAVO.'

De Nederlandse premier zei verder dat de grens van het bondgenootschap moet blijven zoals hij nu is, en dat er voor het gebied dat nu de DDR is, 'speciale afspraken' gemaakt moeten worden. Na het overleg vorige week in Ottawa hebben een aantal Europese landen, waaronder Nederland en Italie, geirriteerd gereageerd toen bekend werd dat de vier geallieerden uit de Tweede Wereldoorlog alleen met de Bondrepubliek en DDR zullen onderhandelen over de gevolgen van de eenwording, het zogeheten 'twee-plus-vier'-overleg. Lubbers zei hierover dat niemand voor een voldongen feit is geplaatst. Kohl had onderstreept dat de ontwikkelingen ook voor de Duitsers bijzonder snel gaan. Het probleem dat met name de Polen steeds opbrengen, dat van de erkenning van de Oder-Neissegrens tussen Polen en de DDR, is 'eigenlijk geen probleem', aldus de premier. Kohl heeft tot nu toe geweigerd deze grens expliciet te erkennen. Lubbers: 'Iedere keer blijkt weer dat iedereen uitgaat van de de facto grenzen zoals ze nu zijn (...), maar dat de formele definitieve vastlegging daarvan zijn beslag moet vinden in gesprekken tussen de landen die dat aangaat, en ik denk ook zelf dat dat in het 'twee-plus-vier'-overleg naar voren zal komen. Naar de inhoud gemeten is er, dacht ik, geen verschil van mening.'

Het gevoel onder de Europese christen-democraten lijkt te zijn dat er meer risico's verbonden zijn aan een isolement van Duitsland door een gebrek aan enthousiasme bij anderen voor de Duitse eenwording, dan aan de Duitse eenwording zelf. 'Het gevaar bestaat dat Duitsland te veel geabsorbeerd wordt door zijn eigen problemen', zei Theo Kralt, de nieuwe buitenland-secretaris van het CDA. 'De eenwording is een feit, en we willen niet de indruk wekken daar tegen tezijn', aldus Kralt. 'Wij willen positief op de Duitse integratie inspelen. De gevaren zijn er wel, maar die zijn goed oplosbaar als de Duitse eenwording maar blijft sporen met de Europese integratie in EG-verband.' De geschiedenis gaat snel en iedereen doet zijn best om bij te blijven. Daarom hebben de Europese christen-democraten in Pisa besloten speciale werkgroepen op te richten om de Duitse eenwording te begeleiden. Zoals Lubbers tegen de christen-demcoratische jongeren in Pisa zei: na 1945 hebben de christen-democraten een hoofdrol gespeeld in de wederopbouw van Europa, en in deze historische maanden van nieuwe kansen voor Europa als geheel moeten we als christen-democraten opnieuw ervoor zorgen een belangrijke bijdrage te leveren.