In Tsjechoslowakije oud-leiders uit partij

PRAAG, 19 febr. - De Tsjechoslowaakse communistische partij heeft zich zaterdag ontdaan van 22 in diskrediet gebrachte voormalige leiders.

Ex-president Husak, ex-premier Strougal en twintig andere hoge vertegenwoordigers van de vroegere leiding, onder wie vijf voormalige politburoleden, werden uit de partij gestoten.

De maatregelen waren voorgesteld door een speciale commissie, die onderzoek heeft verricht naar de verantwoordelijkheid voor 'de ontwikkeling van de crisis' in het verleden. De commissie vroeg het Centraal Comite 32 vroegere leiders uit te stoten. Het partijparlement besloot echter vier betrokkenen te handhaven en zich pas later over zes anderen uit te spreken. De 22 vroegere leiders die wel werden uitgestoten zijn verantwoordelijk geweest voor 'ernstigepolitieke fouten' en hebben zich schuldig gemaakt aan machtsmisbruik. Ze hebben 'het ondemocratische bestuurssysteem in stand gehouden dat stap voor stap het leven binnen de partij heeft verlamd, het volk heeft vervreemd van de partij en de mogelijkheden heeft aangetast om de problemen van de ontwikkeling van de samenleving op te lossen', zo werd gesteld. Ze hebben aldus 'bijgedragen aan een situatie waarin de denkbeelden van het socialisme bij een aanzienlijk deel van de bevolking in diskrediet zijn geraakt'. Gustav Husak, partijchef van 1969 tot 1987 en president van 1975 tot eind vorig jaar, en Lubomir Strougal, premier van 1970 tot 1988, zijn de belangrijkste slachtoffers van de partijzuivering. Anderen die zaterdag uit de partij werden gezet zijn de voormalige partij-ideoloog Jan Fojtik, de vroegere voorzitter van het parlement Alois Indra, een van de Tsjechoslowaakse leiders die in 1968 de Sovjet-Unie om de 'broederlijke hulp' vroegen die in augustus van dat jaar in de vorm van een militaire invasie werd verleend, de vroegere Slowaakse partijleider Josef Lenart en de voormalige vakbondsleider Miroslav Zavadil. Eerder had de partij zich al ontdaan van Milos Jakes, tot zijn val in november vorig jaar partijleider.

Over Husak stelde de partij dat hij 'zonder twijfel verdiensten heeft gehad', maar aan de andere kant verantwoordelijk is voor de politieke ontwikkelingen van de afgelopen jaren.

De partijzuivering wordt gezien als een poging van de partij haar imago te verbeteren met het oog op de komende verkiezingen. De communistische partij heeft de afgelopen drie maanden een half miljoen van haar 1,7 miljoen leden verloren; onder hen is een aantal ministers in de huidige regering. Het aantal communistische ministers is sinds december afgenomen van acht tot drie.