Buiten-Mongolie heeft een echte partij

HONGKONG, 19 febr. - De Mongoolse Democratische Unie (MDU) heeft zich gisteren formeel tot de eerste onafhankelijke politieke partij in Buiten-Mongolie verklaard en een beroep op de regerende (communistische) Mongoolse Revolutionaire Volkspartij (MPRP) gedaan haar machtsmonopolie op te geven. President Jambyn Bathmonkh, tevens leider van de MPRP, heeft toegezegd dat hij stappen zal ondernemen om de grondwet dienovereenkomstig te wijzigen. De voorstellen zullen aan een MPRP-congres begin volgende maand worden voorgelegd. Omstreeks midden dit jaar zal de Grote Volks-khoeral, het parlement, de historische veranderingen dan formeel inaugureren.

De MDU heeft haar partijcongres gehouden in een door de regering beschikbaar gesteld auditorium. Grote delen van de zitting werden rechtstreeks door de staatstelevisie uitgezonden. Er werd een solidariteitsboodschap uit Binnen-Mongolie, een 'autonoom gebied' van China, voorgelezen. De boodschap had de vorm van een perkament-rol met een citaat van Dzjenghis Khan, de 13de-eeuwse veroveraar die het grootste landimperium uit de wereldgeschiedenis stichtte en nu symbool van de nationalistische renaissance in Buiten- en Binnen-Mongolie is geworden. 'Denkt niet dat gij te ver gaat. Gaat en gij zult uw doel bereiken. Denkt niet dat obstakels onoverkomelijk zijn. Geeft niet op en gij zult ze overwinnen', aldus Dzjenghis Khan.

Geruststellen

Het persbureau Nieuw China maakte vandaag bekend dat het hoofd van de afdeling internationale betrekkingen van de MPRP, Lodong Rintsjen, in Peking door partijleider Jiang Zemin is ontvangen. Er werd geen enkele toelichting gegeven, maar aangenomen wordt dat hij de Chinese leiders wil geruststellen over de revolutionaire veranderingen die in het kielzog van de Oosteuropese omwentelingen zo dicht bij hun grens plaatshebben. China heeft de afgelopen week tweemaalde vrees uitgesproken dat de etnische onrust in de Sovjet-Unie naar China zal overslaan, mogelijk naar Binnen-Mongolie.

Het door 610 afgevaardigden bijgewoonde MDU-congres beschuldigde de MPRP van historische verantwoordelijkheid voor de 'economische en spirituele crisis' van de natie. Gedoeld wordt op de vroegere satelliet-regimes van Tsjoibalsang en Tsedenbal, die het land tientallenjaren hebben opengesteld voor exploitatie van zijn bodemschatten door de Sovjet-Unie en de Oosteuropese satellieten en de lamaistisch-boeddhistische staatskerk nagenoeg geheel uigeroeid hebben.

MDU-woordvoerder Dogmaidyn Sogorbaram eiste behalve de afschaffing van de een-partijstaat ook een waarlijk presidentieel regime, algemeen kiesrecht en een parlementair stelsel waarbij de Khoeral van een regeringsrobot tot een onafhankelijke volksvertegenwoordiging zou worden omgevormd. Hij eiste verder neutralisering van de Mongoolse Volksrepubliek die nu nog een de facto Sovjet-republiek is, met waarnemers-status in het Warschaupact en lidmaatschap van de Comecon. Afgevaardigden eisten tevens het versnelde vertrek van de laatste Sovjet-troepen. De afgelopen tien maanden hebben al 50.000 man Sovjet-eenheden het land verlaten.

Systematische plundering

De Sovjet-Unie werd beschuldigd van systematische plundering van de Mongoolse economie, met name van kostbare mineralen, zoals non-ferro metalen. De slechts twee miljoen inwoners tellende Volksrepubliek heeft ongeveer de grootste schuldenlast per hoofd van de bevolking ter wereld,5,5 miljard Amerikaanse dollar, vrijwel geheel aan de Sovjet-Unie. MDU-sprekers beloofden dat zij de buitenlandse schuld zouden elimineren, de communistische bureaucratie zouden liquideren en een markt-economie zouden vormen. Verder verzekerden zij dat zij godsdienstvrijheid volledig zouden herstellen, de mensenrechten zouden respecteren en wetgeving tegen repressie en politieke zuiveringen zouden introduceren. De MDU heeft tevens de oprichting van een nieuwe krant, de Nieuwe Spiegel, aangekondigd. Tot dusverre was er slechts een dagblad, het partij-orgaan Oenen (Waarheid). Daags voor het MDU-congres is het laatste van de twee overgebleven standbeelden van Stalin in het centrum van Oelan Bator gesloopt.

    • Willem van Kemenade