'Waar was die man eigenlijk bij de opvoeding'

Van elke zeven kinderen in Nederland wordt er een geboren in een gezin met slechts een ouder, een aantal dat naar verwachting in de komende jaren zal stijgen. Hoewel in de meeste eenoudergezinnen alleen een moeder aanwezig is, zijn er ook zo'n 50.000 alleenstaande vaders in ons land: mannen die alleen achterbleven na de dood van hun vrouw of de verzorging van hun kinderen op zich namen na een echtscheiding. Maar ook bewust ongehuwde vaders.

In de tweedelige documentaire Vader en moeder tegelijk van Yvonne Feller, die de IKON morgenavond en volgende week zondagavond uitzendt, wordt een aantal eenouder-gezinnen geportretteerd. In het eerste deel komen ouders aan het woord die recentelijk de keus maakten de zorg voor kinderen op zich te nemen, een keus die werd vergemakkelijkt door de veranderde waarden en normen in de maatschappij.

Deel twee toont ouders die veel langer geleden besloten om in hun eentje kinderen op te voeden, in een tijd waarin dat minder werd geaccepteerd dan nu. Een van hen is BOM-moeder Cecile Jansen, die 'vanuit een feministische visie de diepe wens koesterde om alleen een kind te hebben'. Zelf groeide ze op in een gezin van acht kinderen. 'Mijn vader was, net als de meeste mannen toen, de hele dag druk bezig belangrijk te wezen. Dus ik dacht: als mijn moeder er in haar eentje acht kon opvoeden kan ik die twee heus wel aan.'

Als een van de eerste BOM-vrouwen zocht Cecile destijds contact met gelijkgezinde vrouwen. Een interview in het Parool maakte een stroom reacties los. 'Een pedagoog zei op een symposium te hopen dat het hier om een tijdelijke aberratie ging, want het bewuste eenouderschap kon per definitie niet goed zijn. Anderzijds kreeg ik reacties van oudere vrouwen die zeiden: ja, waar was die man eigenlijk bij de opvoeding van de kinderen?' Haar kinderen, Berthe (10) en Willem (13), hebben geen enkel probleem met het feit dat ze alleen een moeder hebben. Willem: 'Af en toe zegt ze: 'ik zal je vader even halen. Dan loopt ze naar de kast, zet een hoed op, trekt een colbertje aan en zegt met zware stem 'ik ben jullie vader'. Zelf denkt hij dat hij het niet zou volhouden, in z'n eentje een kind opvoeden. 'Daarom vind ik het zo knap van mijn moeder'. Henk Boog nam veertien jaar geleden, na een scheiding, de zorg voor zijn kinderen op zich. Af en toe voelt hij zich schuldig, bekent hij, omdat hij met zijn dochter Maaike (18) niet over die 'typische vrouwenzaken' kan praten. Maaike zegt zich geen moment te kunnen herinneren waarop ze dacht 'He, ik ben alleen met mijn vader'. 'Ik vond het zo leuk dat hij taart had gekocht toen ik voor het eerst ongesteld was'. Ook Erik, jongste zoon van Lutske Faber, die zo'n twintig jaar geleden zwanger raakte door een 'ongelukje', zegt niet gebukt te gaan onder het gemis van een vader: 'Ik was vroeger zelfs vreselijk jaloers als mijn moeder naar een man keek. Ik was doodsbenauwd dat een ander aandacht kreeg'.

Nu Erik in de puberteit is, is hij heel nieuwsgierig naar zijn vader.

Vader en moeder tegelijk is zeker het kijken waard, alleen al door de spontane wijze waarop de kinderen, maar ook de ouders, hun visie geven op het eenoudergezin. Berthe bijvoorbeeld, die bezorgd is dat haar eigen kinderen later geen opa hebben. En Cecile, die haar kinderen nog niet kan beloven dat ze alleenstaand blijft. 'Ja hoor eens, ik weet niet wat er gebeurt als ik een top-meneer tegenkom'.

Alleen bekruipt de kijker na alle positieve geluiden over het eenoudergezin wel het gevoel: maar is het dan alleen maar leuk, een ouder hebben? Vader en moeder tegelijk, zondag, Ned. 3, 20.40 - 21.15 en 25 februari 20.40 - 21.20 uur.