Massaal blank verzet tegen het 'verraad' van De Klerk

PRETORIA, 16 febr. - 'Kom, ons gaan kaffers skiet', schreeuwen een paar conservatieve blanke Zuidafrikanen in kaki uniformen, kort nadat een dominee de schriftlezing en het gebed heeft afgesloten.

Bij het monument van Paul Kruger op het kerkplein in Pretoria staan zij met tienduizenden bij elkaar, de conservatieve Afrikaners die hun wereldbeeld ineen zien storten na de vrijlating van ANC-leider Nelson Mandela. Met bussen zijn zij uit plaatsen als Middelburg, Pietersburg, Ermelo en Nelspruit gekomen, uit het hartland van het Afrikanerdom in Transvaal. 'Wij willen onze boerevolksstaat', scanderen de fanatieke, nogal gezette en bebaarde mannen in grijze uniformen waarop zij kleine swastika's hebben gespeld. De blanke demonstranten zwaaien met rood-wit-blauwe vlaggen van de Afrikaner natie, en houden spandoeken op met opschriften die niets aan duidelijkheid te wensen overlaten: 'Hervorming stinkt', 'De Klerk is een verrader' en 'De boeren willen apartheid'. Conservatief blank Zuid-Afrika is nog niet bekomen van de schrik nadat de leider van de 'terreurorganisatie ANC' op vrije voeten is gekomen en de regering wil onderhandelen over deling van de macht.

'Wij zijn bedonderd, De Klerk heeft ons belogen', schreeuwt een conservatief parlementslid door de microfoon tot de naar schatting 30.000 mensen op het kerkplein. Hij wordt luid toegejuicht door uitzinnige 'boeren' die met tranen in de ogen 'Sarie Marais' aanheffen, en hun hoofden schudden van ongeloof als zij belanden bij de zin 'O, bring my terug na di ou Transvaal'.

Aan het oude Zuid-Afrika lijkt een einde te komen en de 'boeren' voelen dat de dagen van de blanke overmacht zijn geteld. Vroom sluiten zij hun ogen of staren zij naar de grond als de dominee in het gebed spreekt over 'het alarm op de heilige berg', en hij het Opperwezen wanhopig oproept 'om de blanke natie in Afrika te redden van de ondergang'.

Opgewonden, schreeuwend en scheldend trekt de lange stoet mensen - met ouderen en jongeren, mannen en vrouwen - door het centrum van Pretoria naar de stadszaal. De blanke inwoners van Zuid-Afrika's hoofdstad zwaaien hen toe vanuit de ramen: Pretoria kijkt met bewondering en verbazing naar de grootste blanke protestmars van de afgelopen decennia. Pag.4: Vervolg

    • Derk-Jan Eppink