Akkoord en toenadering op drugs-top

CARTAGENA, 16 febr. - De drugs-top die gisteravond in de Colombiaanse havenstad Cartagena is gehouden, heeft ondanks het afsluiten van een akkoord geen echte doorbraken opgeleverd. De top heeft wel geleid tot een opvallende toenadering tussen de Amerikaanse president Bush en de leiders van de voornaamste drie drugsproducerende landen in Latijns Amerika. 'Wij hebben het eerste anti-drugskartel gevormd', zei de Amerikaanse president na afloop van de top, die hij 'een ijsbreker' noemde. In de gisteravond beklonken 'Verklaring van Cartagena', die algemene richtlijnen bevat en nauwelijks gedetailleerde plannen, wordt van Amerikaanse zijde onomwonden erkend dat de (Noordamerikaanse) consumptie van cocaine op gelijke voet staat met de (Zuidamerikaanse) produktie ervan. De bestrijding van produktie en consumptie hebben derhalve dezelfde prioriteit en als het ene niet goed gebeurt, komt er van het andere ook weinig terecht, aldus de verklaring. In de alliantie tegen de drugs wordt verder bevestigd dat de Verenigde Staten de economische gevolgen van het bestrijden en wegvallen van de drugsnijverheid in de Zuidamerikaanse landen dienen te compenseren. Dit moet gebeuren in de vorm van economische hulp, betalingsbalanssteun, financiering van vervangende gewassen, het creeren van betere handelsmogendheden op de Amerikaanse markt en het stimuleren van buitenlandse investeringen. President Bush heeft beloofd dat hij het Amerikaanse Congres voor de komende vijf jaar om de benodigde fondsen zal vragen, maar hij noemde geen cijfers. De Colombiaanse president en gastheer Virgilio Barco sprak na afloop van de bijeenkomst over 'een nieuw tijdperk' en liet daarop volgen: 'De vooruitgang die op deze succesvolle topconferentie is bereikt, spoort met het integrale beleid dat wij altijd hebben bepleit'.

De Boliviaanse leider Jaime Paz Zamora noemde de topconferentie 'een vorm van perestrojka'.

De Peruaanse president Alan Garcia, die kort voor zijn komst naar Cartagena nog een Panamese vlag om zijn arm had gedrapeerd uit protest tegen de Amerikaanse interventie aldaar, loofde 'de nieuwe relatie' tussen Noord- en Zuid-Amerika. 'Was er vroeger sprake van een unilaterale benadering van onze problemen met de Verenigde Staten, nu is die multilateraal geworden', aldus Garcia, terwijl Bush hem vaderlijk-verbaasd aankeek. Garcia had ook een groepje coca-boeren meegebracht uit het Peruaanse hoogland om de Amerikaanse president een proeve uit de praktijk te geven. Maar Bush had voor zo'n samenzijn geen tijd.

In de Verklaring van Cartagena wordt verder betere controle geeist op de handel in chemicalien die bij de cocaineproduktie worden gebruikt, bestrijding van de wapenhandel, strenge maatregelen tegen het witwassen van drugsdollars en het geleidelijk opheffen van het bankgeheim. De Verenigde Staten beloven meer hulp voor de politie in de drie Andeslanden en volgens de declaratie 'kunnen' ook militairen worden ingezet in de strijd tegen de drugs. Deze laatste, voorzichtige, formulering kwam op nadrukkelijk Latijns-Amerikaans verzoek tot stand. Men vreest daar namelijk dat hun vaak nog prille burgerlijke instellingen in de knel zullen komen door de inzet van militairen op het binnenlandse drugsfront.

In de Verklaring van Cartagena wordt niet gerept over de uitlevering van Latijns-Amerikaanse drugsbaronnen naar de Verenigde Staten. Dat is vooral in Colombia een heet hangijzer en tegelijk een van de voornaamste oorzaken van de uitslaande oorlog daar tussen de regering-Barco en de narcos. Deze strijd is de afgelopen weken afgenomen na vredesbetuigingen van de drugsbaronnen. Sindsdien waren er ook geen uitwijzingen meer naar de Verenigde Staten, die niet alleen onpopulair zijn bij de narcos maar ook bij het nationalistische Colombiaanse publiek. Bush voerde gisteren ook nog bilateraal overleg met de Colombiaanse president Barco. Daarbij bood de Amerikaanse president 'aanvullende fondsen' aan, en betere mogelijkheden voor Colombia om te exporteren naar de Amerikaanse markt. Bush wil meewerken aan het herstel van de internationale koffie-overeenkomst, dat Colombia enkele honderden miljoenen dollars per jaar zal opleveren. Ook toonde hij zich bereid het voornemen van het Amerikaanse ministerie van handel te verijdelen om de Colombiaanse bloemenafzet in de Verenigde Staten extra te belasten. Tot zover onze correspondent.

Ook in de Amerikaanse Senaat werden de nodige initiatieven ontplooid. De Democraat John Kerry bereidde een wet voor om de militaire hulp voor dit jaar ter waarde van 85 miljoen dollar geheel te annuleren en de economische bijstand afhankelijk te stellen van de reorganisatie van de Salvadoraanse strijdkrachten. Senator Patrick Leahy zal opnieuw een reductie van eenderde van de militaire hulp voorstellen, terwijl zijn collega Edward Kennedy de Rekenkamer heeft gevraagd de Amerikaanse hulp aan El Salvador door te lichten 'ter voorbereiding van een urgente herziening van het Amerikaanse beleid'.

    • Ferry Versteeg