Zware bewaking bij drugstop Colombia

CARTAGENA, 15 febr. - Cartagena, de pittoreske noord-Colombiaanse havenstad waar de presidenten van Amerika, Colombia, Peru en Bolivia vanavond een 'drugstop' beginnen, lijkt op het decor van een gigantische oorlogsfilm op een zwoele Caraibische locatie.

De drugsbaronnen van de cocaine-kartels van Medellin mogen zich de laatste tijd dan uitputten in vredesbetuigingen en gaven gisteren als 'blijk van goede wil' zelfs drie grote cocainelaboratoria prijs aan de Colombiaanse regering, in Cartagena worden geen risico's genomen. Boven de stad patrouilleren geregeld Colombiaanse helikopters en voor de kust verschijnen af en toe Amerikaanse wentelwieken, afkomstig van een heli-moederschip dat voor de kust manoeuvreert. En op een nabije Colombiaanse luchtmachtbasis staan voor de zekerheid ook nog straaljagers gereed. Op de doorgaande wegen van Cartagena staat om de honderd meter een zwaarbewapende soldaat en vanaf hoge daken staren veiligheidsagenten met verrekijkers naar het stadsgewoel. Colombiaanse marineschepen schermen in de Baai van Cartagena het Schiereiland van Manzanillo af, waar de presidenten George Bush, Virgilio Barco van Colombia, Alan Garcia van Peru en Paz Zamora van Bolivia zich in het als een fort beschermde 'Huis voor illustere gasten' buigen over de plaag van de drugs. 'Cartagena werd in zijn vijfhonderdjarig bestaan belaagd door piraten, zeerovers, Engelse en Franse militairen, en door horden dronken buitenlandse toeristen', noteerde de plaatselijke krant Diario del Caribe gisteren. 'De stad weerstond al deze aanslagen. Tot er een Amerikaanse president kwam ... '. En hoe! Bush kwam in een nieuwe Airforce I, een Boeing-747 die luchtdoelraketten kan ontwijken en die tot bij de Colombiaanse kust werd geescorteerd door Amerikaanse F-15 en F-16 straaljagers. Hij landde op het kennelijk meer veilige vliegveld van de 200 kilometer noordwaarts gelegen stad Baranquilla en vloog vandaar in een helikopterkaravaan naar de conferentieplaats. 'De Amerikaanse president is hier zo veilig als in het Witte Huis', verzekerde de Colombiaanse admiraal Jorge Cadena gisteravond tijdens een persconferentie in het zwaarbewaakte conventiecentrum waar zich zo'n 1.200 buitenlandse journalisten lieten accrediteren. 'En hoe staat het met de bescherming van de presidenten Alan Garcia en Paz Zamora?', informeerde een wat verongelijkte Peruaanse collega. 'Onze veiligheidsmaatregelen gelden alle presidenten', sprak de admiraal.

Informeel overleg

De Peruaanse en Boliviaanse presidenten kwamen gisteren al aan op het vliegveld van Cartagena en voerden daarna informeel vooroverleg met hun Colombiaanse gastheer Virgilio Barco. Tijdens hun gesprek met Bush, dat vanavond en vannacht vijf a zes uur zal duren, zullen Alan Garcia van Peru en Jaime Paz Zamora van Bolivia voorstellen herhalen 'om coca te ruilen voor economische ontwikkeling'.

Volgens beide presidenten is de verbouw van cocabladeren - de grondstof van cocaine - in hun landen economisch zo belangrijk geworden dat de uitroeiing en vervanging van deze cultuur alleen denkbaar is als de Verenigde Staten, als 's werelds grootste cocaine-consument, voor passende compensatie zorgen. En dat gaat om enorme bedragen. In Peru verdienen een half miljoen boeren per jaar naar schatting 1 a 1,5 miljard dollar aan de cocaineverbouw. In Bolivia zouden zo'n 400.000 mensen er jaarlijks 600 miljoen dollar aan overhouden. Ook willen Garcia en Paz Zamora de vermindering van de coca-produktie koppelen aan vermindering van de buitenlandse schulden van hun landen en aan een betere toegang tegen betere prijzen voor andere produkten op de Amerikaanse markt. Garcia: 'Geen enkele boer zal ophouden met de verbouw van coca als er geen goede afzetmarkten bestaan voor koffie, cacao of suiker. Nu betaalt de wereld steeds minder voor deze produkten en daarmee wordt de coca de enige uitweg'. De Colombiaanse regering lanceerde onlangs een meer gedetailleerd en handzaam voorstel dat voorziet in een Amerikaans hulpprogramma voor het land van 1,82 miljard dollar over vijf jaar. Ook wensen de Colombianen het herstel van de internationale koffie-overeenkomst die vorig jaar vooral door Amerikaans toedoen ter ziele ging. Dat leidde tot een prijsdaling voor koffie van zo'n 40 procent en bezorgde Colombia een strop van 300 a 400 miljoen dollar per jaar. Verder wil Bogota dat president Bush plannen van het ministerie van handel in Washington verijdelt om de lucratieve Colombiaanse bloemenexport naar de Verenigde Staten extra te belasten.

Koffie

In een gisteren gepubliceerde brief die George Bush naar het dagblad El Espectador in Bogota stuurde, maakte de Amerikaanse president bekend dat hij de drie Latijns-Amerikaanse landen over een periode van vijf jaar met 2,2 miljard dollar wil helpen in hun strijd tegen de drugshandel. Dat komt gemiddeld neer op 125 miljoen per land per jaar. Verder belooft hij te zullen streven naar herstel van de internationale koffie-overeenkomst. Op dezelfde pagina drukte El Espectador een analyse af van een bekende econoom, Salomon Kalmanovits, die becijfert dat een redelijke compensatie van de drie landen voor het wegvallen van de drugsindustrie zes a zeven keer zo hoog zal moeten uitvallen als het aanbod van Bush. Washington zou Bolivia met 500 miljoen dollar per jaar moeten steunen, Peru met 750 miljoen en Colombia met 1500 miljoen dollar. Kalmanovits: 'Al het overige betekent gebrek aan politieke wil om het spookachtige drugsprobleem ernstig aan te pakken.' De Latijns-Amerikaanse wensen blijven niet beperkt tot Amerikaanse dollarhulp. Prof. Gabriel Tokatlian, een regerinsgadviseur die verbonden is aan de universiteit De Los Andes in Bogota zei me: 'De regels tegen het witwassen van drugsdollars in de Verenigde Staten zijn zwak en gemakkelijk te omzeilen. Het gaat om een nauwelijks voorstelbaar bedrag van 100 a 120 miljard dollar per jaar en zo lang die situatie voortduurt, blijft de anti-drugsoorlog oppervlakkig.'

Ook wenst de professor veel strengere maatregelen tegen de Amerikaanse leveranties van chemicalien die in Colombia worden gebruikt voor de cocaineproduktie, zoals acetyleen en ether.

Omgekeerd zal president Bush de Colombianen waarschijnlijk vragen wat nationale trots in te slikken en alsnog akkoord te gaan met de vorming van een 'maritiem radarnet' langs hun noordkust om drugshandelaren beter te kunnen onderscheppen. Allemaal complexe zaken die waarschijnlijk meer tijd vragen dan de vijf a zes uren die voor de 'drugstop' in Cartagena zijn uitgetrokken. Prof. Tokatlian: 'Ik verwacht daarom geen spectaculaire doorbraken, eerder een reeks formele verklaringen waaruit een zekere consensus blijkt, terwijl de grootste tegenstellingen zullen zijn bijgeslepen'.

    • Ferry Versteeg