Ziektepreventie wordt taak van gemeenten

DEN HAAG, 15 febr. - De verantwoordelijkheid voor een belangrijk deel van de collectieve preventie in de gezondheidszorg zal worden overgedragen aan de gemeenten. Dit blijkt uit de behandeling gisteren in de Tweede Kamer van het wetsvoorstel collectieve preventie volksgezondheid, waarbij de verantwoordelijkheid voor de gemeentelijke gezondheidsdiensten (GGD's) wordt geregeld.

Epidemiologisch onderzoek, dat wil zeggen bevolkingsonderzoek naar het optreden van ziekte, gezondheidsvoorlichting, schoolartsendiensten, deze en nog een aantal andere taken moeten door de GGD's worden uitgevoerd. Volgens het nieuwe wetsvoorstel, dat in wezen nog een uitvloeisel is van de Structuurnota voor de Gezondheidszorg uit 1974, verzorgen de gemeenten zelf de financiering hiervan. Het onderzoek kan worden betaald met geld dat het Rijk in de gemeentekas stort.

Oorspronkelijk had de PvdA kritiek op dit punt van het ontwerp dat nog is ingediend door de vorige staatssecretaris van volksgezondheid, Dees. Men was bang dat deze vorm van financiering zou kunnen leiden tot bezuinigingen op het preventiebeleid. De gemeenten kunnen immers zelf bepalen hoe ze geld uit de gemeentekas willen besteden. Dat heeft al eerder tot moeilijkheden geleid met de 2.000 gulden per bejaardenwoning die het Rijk destijds aan de gemeentekassen ter beschikking stelde. Ondanks acties van ouderenbonden waren veel gemeenten er niet toe te bewegen dit geld ook daadwerkelijk voor het opknappen van bejaardenwoningen uit te geven.

Het Kamerlid Kohnstamm (D66) sprak in verband met het wetsontwerp van een 'deal'. Gemeenten moesten allerlei bezuinigingen van in totaal 90 miljoen op welzijn slikken, en in ruil daarvoor hebben ze nu - in de praktijk al sinds begin 1989 - zeggenschap over de financiele middelen voor de GGD's gekregen, aldus Kohnstamm. 'Het gaat hier dus om een decentralisatie van de armoede.' Opmerkelijk vond hij ook dat, waar het plan-Dekker juist hamert op het tot stand brengen van een financieel circuit voor de gezondheidszorg, hier weer een tweedeling wordt aangebracht: een aparte financieringsregeling door de gemeenten.

VVD en CDA bleken veel minder moeite met het wetsontwerp te hebben. Wel onderstreepten zij dat de kwaliteit van de GGD's gewaarborgd moet blijven. Er wordt nu, samen met de inspectie voor de gezondheidszorg, gewerkt aan kwaliteitsprotocollen. De PvdA wil dat het Rijk een zekere verantwoordelijkheid voor het preventiebeleid behoudt.