Tadzjieken praten over collectief ontslag top

MOSKOU, 15 febr. - In de Tadzjiekse hoofdstad Doesjanbe, waar de situatie enigszins tot rust in gekomen na de uitbarsting van geweld van de laatste dagen, is vannacht onderhandeld over het ontslag van de partijleiding. De autoriteiten gingen daarmee in op een van de eisen van de demonstranten, die, verenigd in de actiegroep Wedergeboorte, een lijst van twintig punten hebben opgesteld. Zo eisten zij het collectieve ontslag van de partijleiding, de terugtrekking van de troepen en het opheffen van de avondklok.

Vannacht om een uur plaatselijke tijd kondigden partijleider Karoch Machkamov, president Gaidnazar Pallajev en premier Izatoello Chajejev op de televisie hun ontslag aan, dat nog moet worden goedgekeurd door een partijplenum en door de Opperste Sovjet van Tadzjikistan. Uit Moskou was Boris Pugo, kandidaat-lid van het politburo, bij het plenum aanwezig.

Volgens de militaire commandant van Doesjanbe, Mamadajez Navzjoevanov, hebben de ongeregeldheden tot nu toe het leven gekost aan twaalf mensen, onder wie een cameraman uit Leningrad, en zijn er 143 gewonden. Eerder noemde de Sovjet-televisie een dodental van 37. De televisie toonde gisteren opnieuw beelden van uitgebrande winkels en auto's en een menigte die grotendeels bestond uit opgeschoten jongens. De komst van de Armeniers is niet meer dan een aanleiding geweest voor de ongeregeldheden, die zich vervolgens al snel op de Russische bevolking richtten. De vakbondskrant Troed citeert vandaag een Rus, die in Doesjanbe woont en werkt. Op weg naar huis werd de autobus staande gehouden door jongeren die allen behalve de Tadzjieken sommeerden de bus te verlaten, waarna ze hen met stokken begonnen te slaan. Tadzjieken die voor de Russen probeerden op te komen kregen er ook van langs. Jongeren zouden zich ook vergrepen hebben aan Tadzjiekse meisjes, omdat ze kort geknipt waren of geen traditionele sjaals droegen.

Opnieuw lijken de soldaten van de binnenlandse veiligheidstroepen zich volgens de berichten grotendeels afzijdig te houden van de rellen. Ze bewaken slechts de openbare gebouwen. Buurtbewoners hebben daarom zelfverdedigingscomite's opgericht. Een Tadzjiekse buurtbewoner: 'Toen we zagen dat niemand ons kon verdedigen, hebben we een comite gevormd van ongeveer 150 man, Tadzjieken, Russen, Tataren, Oezbeken, Duitsers en anderen. Toen de bandieten overdag onze wijk probeerden binnen te dringen met stokken en ander wapentuig zijn we in een rij tegenover ze gaan staan. Zo hebben we twee uur gestaan.' Tegenover de buurtbewoners heeft de plaatselijke politie openlijk verklaard dat zij niet in staat is het hoofd te bieden aan de ongeregeldheden.

Volgens persbureau TASS zijn gisteren parachutisten in de stad aangekomen. Pantservoertuigen patrouilleren in de straten en helikopters vliegen boven de stad. Het is duidelijk dat de islam een rol speelt bij de ongeregeldheden. De jongeren dragen veelal traditionele kleding en een van de eisen is dat de grens met Afghanistan wordt opengesteld, waar ongeveer drie miljoen Tadzjieken wonen. Ook eisen de jongeren sluiting van een fabriek voor de verwerking van varkensvlees, omdat varkensvlees voor islamieten verboden is.

    • Laura Starink