Bloemen en zoenen

Ooit wijdde een pas gekozen Tweede-Kamerlid zijn maidenspeech aan een 'constitutioneel' probleem, namelijk het feit dat het woord 'saluut' in het afkondigingsformulier der wetten met een dubbele u werd geschreven, terwijl de toenmalige Grondwet van 'salut' met een letter u gewag maakte. 'De Kamer heeft er om gelachen en hem - ten onrechte - lange tijd niet au serieux genomen', aldus de parlementaire historieschrijver Oud over de maidenspeech van het in 1913 gekozen Kamerlid Beumer (AR). Een maidenspeech was destijds in elk geval een gevaarlijk ding; als men een tijd in de Kamer zat, zodat deze wist wat zij aan iemand had, was het volgens Oud niet zo erg als men eens een 'domheid' beging, maar als men daarmee begon kwam men er niet gemakkelijk overheen.

Tegenwoordig is de sfeer rondom maidenspeeches ongetwijfeld prettiger dan vroeger. Het is zelfs usance geworden dat de Kamervoorzitter de vergadering voor enkele ogenblikken schorst om de aanwezige leden en bewindslieden gelegenheid te geven de spreker te feliciteren; soms ook gaan de gelukwensen gepaard met bloemen en zoenen. Gisteren - bij de begrotingsbehandeling van sociale zaken en werkgelegenheid - beleefde de Tweede Kamer twee maidenspeeches: een van het jeugdige CDA-lid Huibers en een van de PvdA-nieuweling Middel. De dag tevoren had trouwens reeds mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA) haar eerste parlementaire redevoering gehouden, en wel in het debat over de begroting van onderwijs en wetenschappen.

Naar de mening van Huibers blijft een beheerste loonontwikkeling noodzakelijk; hoewel de loonstijgingen in een aantal onlangs afgesloten collectieve arbeidsovereenkomsten vrij fors zijn is er zijns inziens nog geen reden tot bezorgdheid. Aandacht voor de kwaliteit van de arbeid kwam gisteren tot uiting in de maidenspeech van Middel: voor tallozen houdt kwaliteit van de arbeid rechtstreeks verband met de kwaliteit van het bestaan.

Uiteraard werd in het debat over sociale zaken ook veel aandacht besteed aan allerlei kwantitatieve aspecten betreffende arbeid en werkgelegenheid: steeds weer nieuwe cijfers worden over ons uitgestort, om nog even met Middel te spreken. Zo toonde de Kamer gisteren bezorgdheid over de groei van het aantal arbeidsongeschikten in Nederland. Vandaag zou de Kamer de visie van minister De Vries vernemen onder meer over de ontwikkelingen op het gebied van de CAO's en de daarin gelegen loonstijgingen.

Vandaag ook ging de Kamer verder met de dinsdag begonnen begrotingsbehandeling van onderwijs, waarbij de genoemde mevrouw Witteveen-Hevinga aandacht besteedde aan het volwassenenonderwijs, dat volgens haar in Nederland altijd een ondergeschoven kind is geweest. Een verstandige uitspraak: 'Levenslang leren is niet alleen een wenselijkheid, maar ook noodzaak'.