Zweeds kabinet koerst af op crisis, stakingen een weekuitgesteld

STOCKHOLM, 14 febr. - De minderheidsregering-Carlsson koerst af op een kabinetscrisis en vervroegde verkiezingen. De onderhandelingen met de communistische partij, de traditionele bondgenoten van de regering, zijn gisteravond afgebroken en ook een nieuwe vrijage met de Groenen had niet het gewenste effect.

De belangrijkste stakingen, aangekondigd voor 12 uur vanmiddag, zijn uitgesteld tot begin volgende week. Over de toekomst van het kabinet zal morgen tijdens een zitting van het parlement worden beslist. Carlsson heeft daarmee nog maar een dag om coalitiepartners te zoeken die bereid zijn het crisispakket, bestaande uit een stop op lonen, prijzen, huren en dividenden, uit te voeren. Een politiek adviseur van minister van financien Kjell-Olaf Feldt achtte het gisteren uitgesloten dat de regering de omstreden noodmaatregelen van tafel zal halen om het vege lijf te redden.

Hoe precair de situatie van de sociaal-democraten is blijkt uit de koehandel die men gisteren aan de Groenen heeft voorgesteld, nadat de onderhandelingen met de communisten waren vastgelopen op de loonstop. De sociaal-democraten probeerden alsnog steun te krijgen van de Groenen in ruil voor milieumaatregelen ter waarde van 300 miljoen kronen, ongeveer 100 miljoen gulden. Het aanbod werd afgewezen.

De Zweedse media toonden gisteren een duidelijk teleurgestelde Carlsson, die de houding van de overige politieke partijen kenschetste als onverantwoord. 'Niemand is bereid om een vuist te maken voor Zweden', zei de premier, die zich wel gesteund weet door een groep toonaangevende Zweedse industrielen.

Als de regering daadwerkelijk ten val komt zou dat ernstige gevolgen voor de Zweedse economie kunnen hebben. De drie burgerlijke oppositiepartijen hebben namelijk nog geen duidelijk economisch programma gepresenteerd. De leider van de conservatieven Carl Bildt liet gisteren weten wel wat te zien in een coalitieregering van de drie kleine rechtse partijen, na vervroegde verkiezingen. Volgens de meest recente opiniepeiling van het toonaangevende onderzoeksbureau Sifo zouden de drie een krappe meerderheid kunnen behalen van 48,7 procent. Volgens Bildt kan zijn partij maandag aanstaande beginnen met een verkiezingscampagne. Hij noemde 6 mei als een mogelijke datum voor de verkiezingen.

De staking van het ziekenhuispersoneel en onderwijzers is verdaagd totdat er meer politieke duidelijkheid bestaat. Wel worden er voor vandaag wilde stakingen en werkonderbrekingen verwacht.

Van regeringszijde wordt benadrukt dat de noodmaatregelen een tijdelijk karakter hebben en gezien moeten worden tegen de achtergrond van de belastingherziening die momenteel in Zweden wordt doorgevoerd.

De regering heeft de directe belastingen verlaagd, de hoogste schaal in de inkomstenbelasting daalde van ruim 80 tot 50 procent, en gelijktijdig de indirecte belastingen verhoogd. De belastingdruk zou dus in principe dit jaar gelijk moeten zijn.