VS en Sovjet-Unie eens over troepen

OTTAWA, 14 febr. - De ministers van buitenlandse zaken van de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten, Sjevardnadze en Baker, hebben gisteren onverwachts overeenstemming bereikt over de aantallen Amerikaanse en Sovjet-militairen in Europa. Door deze overeenstemming is een akkoord bij de besprekingen in Wenen over vermindering van de conventionele bewapening dichterbij gekomen.

Het akkoord houdt in dat de Sovjet-Unie en de VS elk 195.000 militairen in de centrale Europese zone mogen houden, waarbij ook Hongarije en Denemarken tot die zone gerekend worden. Moskou stemt erin toe dat de Amerikanen maximaal 30.000 militairen gestationeerd houden buiten de centrale zone onder meer in Groot-Brittannie, Griekenland, Turkije en Italie.

Dit betekent dat Moskou instemt met het voorstel dat de Amerikaanse president Bush vorige maand deed en niet langer vasthoudt aan het enige dagen geleden door Sovjet-leider Gorbatsjov gelanceerde tegenvoorstel, dat voorzag in gelijke plafonds voor de VS en de Sovjet-Unie in geheel Europa. De Sovjet-minister ging de afgelopen nacht overstag na intensieve besprekingen met zijn Amerikaanse collega tijdens de 'open skies'-conferentie in Ottawa. De Sovjet-Amerikaanse overeenstemming werd bereikt juist op het moment dat de ministers van buitenlandse zaken van NAVO en Warschaupact een verklaring formuleerden waarin zij opriepen tot een spoedig akkoord bij de besprekingen in Wenen over conventionele reducties (CFE). In die verklaring verbinden de ministers van de 23 landen van NAVO en Warschaupact zich uitdrukkelijk 'aan het bereiken van een CFE-akkoord zo spoedig mogelijk in 1990'.

Verder waren ze het eens 'over het principe om nog dit jaar een topconferentie van de CVSE-landen te houden'.

Pag.10: Vervolg

De 23 ministers bereikten verder overeenstemming over het principe om inspectie vanuit de lucht van elkaars grondgebied mogelijk te maken. Ze zijn van oordeel dat een dergelijke inspectie 'de wederzijdse openheid zal aanmoedigen'.

Het is hun bedoeling dat de onderhandelingen over de praktische uitvoering van die inspecties, die inmiddels in Ottawa zijn begonnen en later in Boedapest zullen worden voortgezet, tot een snel akkoord zullen leiden. Dat zouden de deelnemende landen dan mogelijk op 12 mei kunnen tekenen. Die dag zal het een jaar geleden zijn dat de Amerikaanse president Bush zijn voorstel voor 'open skies' lanceerde. Minister Van den Broek kwalificeerde de bijeenkomst in Ottawa als een 'heel geslaagde operatie. Van de afspraken die in Ottawa zijn gemaakt zal een nieuwe impuls uitgaan naar de besprekingen in Wenen', aldus de minister, die er op wees dat het de eerste keer is dat NAVO en Warschaupact met een gezamenlijke verklaring zijn gekomen. Hij noemde het 'een bijzondere ervaring om zo nauw met vertegenwoordigers van het Warschaupact samen te werken'.

De 23 ministers hebben afgesproken dat na een akkoord in Wenen de besprekingen over verdere beperkingen van de bewapening zullen worden voortgezet. Ze zullen ernaar streven een CFE-akkoord een duidelijk vervolg te geven dat tot een verdere ontwapening in Europa kan leiden.