Mazilu doet onderzoek; Roemenie wil voor grondwet advies van VN

GENEVE, 14 feb. - Roemenie heeft de Verenigde Naties gisteren gevraagd om technische bijstand bij het ontwerpen van een nieuwe grondwet.

De Roemeense jurist Dumitru Mazilu, tot voor kort vice-voorzitter van het Front van Nationale Redding, doet een vergelijkend onderzoek naar de grondwetten in de VS, Frankrijk en andere Westerse landen. Mazilu was rapporteur van een adviserend orgaan van de commissie, totdat de Roemeense leider Ceausescu hem in 1988 verbood het land te verlaten. Ondanks huisarrest en strikte bewaking door de Securitate slaagde hij er vorig jaar in de VN een document toe te spelen met harde kritiek op de regering. Zijn moeder en zijn broer zijn, kort na elkaar, onder verdachte omstandigheden omgekomen. Na een korte periode als lid van de interim-regering keerde hij het Front de rug toe. 'Er zitten te veel oude communisten in', aldus Mazilu gisteren. Hij drukte de Frontleden op het hart de verkiezingen van 20 mei niet uit te stellen. 'Roemenie is niet stabiel, uitstel van verkiezingen leidt tot nog grotere instabiliteit'. Een nieuwe grondwet en een nieuw parlement zijn prioriteiten, vindt hij. Mazilu, die ronduit toegaf tot 1986 internationaal recht te hebben gedoceerd aan een trainingsschool voor Securitate-personeel, is gevraagd de nieuwe grondwet te ontwerpen. Een uit 1923 daterende grondwet staat model. Hij achtte een terugkeer naar een constitutionele monarchie in Roemenie overigens onwaarschijnlijk. Niet meer dan een vijfde van de bevolking zou voorstander zijn van terugkeer van koning Michael. De omvang van de technische bijstand die de VN aan Roemenie verleent zal afhangen van de uitkomst van het rapport van de speciale rapporteur, de Zwitser Voyame. Hij bezoekt Roemenie deze week en adviseert vervolgens de commissie over de mensenrechtensituatie in het land en over eventuele stappen ter ondersteuning van nationale instituten die naleving van de rechten van de mens moet garanderen.

Ook Polen, de DDR, Tsjechoslowakije en Hongarije hebben de VN benaderd voor advies. Het centrum kent een steunfonds van ongeveer drie miljoen gulden om lidstaten te helpen bij het opzetten van nationale mensenrechtenorganen, bij het ontwerpen van wetgeving, bij training van personeel van justitie en politie. Bovendien stelt het centrum beurzen beschikbaar, adviseert het gerechtelijk apparaat of rechtenfaculteiten, of assisteert bij de vertaling van internationale instrumenten. Zo is onlangs 60.000 gulden uitgekeerd voor de aanschaf van een bibliotheek en een databank voor een nieuw Arabisch mensenrechteninstituut in Tunis.

Een woordvoerder van het centrum bevestigde vanmorgen dat wordt overwogen juridische experts op kosten van de VN naar Oost-Europa te sturen. Details van hun programma moeten nog nader worden uitgewerkt.

    • Willem Offenberg