Kabinet is paar illusies armer

DEN HAAG, 14 febr. - Het kon gisteren niet op aan het Binnenhof. In de Eerste Kamer torpedeerde de CDA-fractie het eerste echt 'eigen' wetsvoorstel van het kabinet, in de Tweede Kamer werden op hetzelfde moment de minister-president en twee ministers aan de tand gevoeld over de voortgang van de sociale vernieuwing, in de wandelgangen droegen de verkeersdeskundigen uit de fracties het rekeningrijden-idee ten grave en maakten de fiscalisten zich op voor een pittig debat over de voorgestelde aftopping van het reiskostenforfait. Dinsdag de dertiende, de dag dat het kabinet weer een paar illusies armer werd.

Het gaat prima, zeggen de berichten uit het kabinet. De sfeer onderling tussen de ministers is goed en er wordt vooral weer 'inhoudelijk' gediscussieerd. Iets dat van het vorige kabinet toch niet meer kon worden gezegd. Dat was echt 'uitgeregeerd'. De nieuwe coalitie, de nieuwe gezichten om hem heen, hebben de 'baas' echter weer een impuls gegeven. Nieuwe vragen, nieuwe uitdagingen. Eindelijk kan Lubbers om met zijn eigen woorden te spreken zijn 'tanden' weer ergens inzetten. Alleen, de Eerste en Tweede Kamer werken nog niet echt mee.

Vooral geen gedetailleerd regeerakkoord; afspraken op hoofdlijnen moesten er worden gemaakt. Bijna alle partijen waren het aan het begin van de kabinetsformatie over althans dit uitgangspunt eens. De 'onderscheiden verantwoordelijkheden' van kabinet en parlement zouden duidelijk tot uitdrukking worden gebracht. De Eerste Kamer voegde gisteren de daad bij het woord. Na eind vorig jaar al in aanvaring met het kabinet te zijn gekomen toen een reparatiewetje moest worden behandeld, ging het gisteren opnieuw mis.

In tegenstelling tot de collega's aan de overzijde voelt de Senaatsfractie niets voor het voorstel om het huurwaardeforfait te verhogen. Te fragmentarisch, niet overtuigend en te vroeg, oordeelde CDA-woordvoerder Boorsma. Het kabinet moest later in het jaar nog maar eens met een beter onderbouwd voorstel terugkomen. En daar ging het eerste mobiliteitsbeperkende voorstel van het kabinet Lubbers-Kok.

Het idee van minister Maij-Weggen om het autorijden direct te beperken met een systeem van rekening-rijden, hoeft niet eens in een wetsvoorstel te worden omgezet. 'Kamerbreed' werden er gisteren al zoveel haken en ogen geconstateerd dat zij zich de moeite kan besparen.

Pag.3: Vervolg

Een systeem dat nergens ter wereld bestaat en minstens 360 miljoen gulden exclusief onderhoud kost, is de Kamer al te gortig. De angst voor weer een paspoortaffaire is levensgroot aanwezig. Dus of de minister maar iets anders wil bedenken. Maar wat? Verdubbeling van de accijns kan ook al niet rekenen op een Kamermeerderheid.

Ondertussen zoeken de fractiespecialisten van CDA en PvdA vandaag naarstig naar een eensgezinde opvatting over de besteding van de gelden die vrijkomen door het aftoppen van het reiskostenforfait. Hoe kan worden voorkomen dat de automobilist net zo wordt aangeslagen als de gebruiker van het openbaar vervoer? Dat kan in de voorgestelde systematiek niet, zegt het kabinet. Het moet wel, vinden CDA en PvdA. Dan zijn er nog de tunnels. Die zaak ligt niet alleen moeilijk tussen Kamer en kabinet, maar zelfs in het kabinet. Maij-Weggen begon gisteren voorafgaand aan het kabinetsberaad van vrijdag een offensief voor de bouw van in elk geval twee tunnels. Dan weten de ministers Alders en Kok die intern bezwaar hebben gemaakt tegen de bouw waar ze overmorgen aan toe zijn.

Gelukkig is er nog de sociale vernieuwing. Daaroverover is iedereen het gelukkig eens, zo kon een opgewekte premier Lubbers gisteren in de Tweede Kamer constateren. Hij bedankte vooral de oppositie die zo'n 'warme belangstelling' voor het onderwerp aan de dag had weten te leggen. En van strubbelingen of tegenstellingen was vanzelfspekend geen sprake. De eerste honderd dagen van het kabinet zitten er morgen op. De Kamer heeft de ministers er gisteren aan herinnerd dat het werk nu gaat beginnen.