Heel Zweden veroordeeld tot afwachten of kabinet het redt; Crisis teistert Zweedse beurs

STOCKHOLM, 14 febr. - Heel Zweden is vandaag veroordeeld tot afwachten of de regering-Carlsson de bedreigingen voor de samenleving - stakingen, geldgebrek, politieke crisis - onschadelijk kan maken.

De onzekerheid over de nabije toekomst van het land was vanochtend duidelijk merkbaar op de Zweedse effectenbeurs, die sinds het begin van de bankenstaking in coma ligt.

De beurs is geopend en de beeldschermen tonen aan dat de infrastructuur volledig intact is. Maar de handelaren hebben geen vertrouwen in de noteringen omdat het volume door toedoen van de bankenstaking is ingezakt. De machinerie van vraag en aanbod funktioneert, maar op basis van het resultaat durft niemand te zeggen wat de exacte status van de patient is.

De koersen dalen slechts matig, aldus een handelaar vanochtend, maar dat zegt volgens hem niets omdat het volume nog maar een fractie is van voor de crisis. De politieke turbulentie is in de koersen nog niet verdisconteerd. De koersindex opende vanochtend slechts 0,2 procent lager dan de slotnotering van gisteren.

Sinds het begin van de bankstaking in Zweden, nu ruim twee weken geleden, is de omzet op de beurs met ruim 75 procent teruggelopen. De gemiddelde dag-omzet in 1989 lag rond 450 miljoen kronen, ongeveer 150 miljoen gulden. Nu ligt de omzet rond 100 miljoen kronen. 'Iedereen vraagt zich hier af of er inflatie in aantocht is, maar om dat te schatten moet er eerst weer regeringsbeleid zijn', zegt de handelaar. Daarnaast is er het angstaanjagende perspectief dat het volume omhoog zal gaan op een moment dat er geen regering meer is. Vooralsnog doen de handelaren als zoveel Zweden die niet direkt bij een loonconflict betrokken zijn, ze wachten af.

Van de recente neergang in de Zweedse economie was op de beurs in de afgelopen maanden niets te merken, vertelt Bengt Ryden, directeur van de effectenbeurs. Vorig jaar steeg de Veckban Affarer index met maar liefst 40 procent. 'Stockholm is na Japan de beste beurs ter wereld', vertelt de directeur trots. De discrepantie tussen beurs en economie is te verklaren uit de torenhoge winsten van de Zweedse export-gerichte multinationals, die geholpen door een devaluatie van de Zweedse kroon met 25 procent, concurrende prijzen konden bieden op de wereldmarkt. De Zweedse multinationals zijn in ware banken veranderd, zegt het hoofd onderzoek van een Zweeds effectenhuis. Zo heeft Volvo volgens zijn berekeningen reserves ter grote van 30 miljard kronen, ongeveer 10 miljard gulden.

Volgens een handelaar is het voordeel van de devaluaties opgesoupeerd en wacht de Zweedse multinationals, evenals de Zweedse economie, zwaar weer.

De economische prognoses van de Zweedse regering voorspellen niet veel goeds voor de effectenhandel als beurs en economie daadwerkelijk weer in tandem gaan bewegen. De economische groei zal dit jaar naar verwachting uitkomen op 1 procent, een van de laagste groeipercentages in de OESO. De jaarlijkse investeringsgroei zou binnen twee jaar afnemen van 7 procent tot 0,5 procent. De meest optimistische schatting van de inflatie, 8 procent, is nog altijd twee keer zo hoog als het gemiddelde in de Westerse economieen.