'Er zijn grotere zorgen in bibliotheken'

LEIDEN, 14 febr. - Het is zes uur 's avonds. In de centrale hal van de Leidse Universiteitsbibliotheek heerst extreme rust. Aan een tafel zitten twee studenten te lezen, een derde worstelt achter een beeldscherm met de geautomatiseerde catalogus. Een verdieping hoger, in de studiezalen, is het iets drukker. Een twintigtal studenten misschien.

Bibliothecaris Van Gent heeft zich enigszins verbaasd over de uitspraak van minister Ritzen, maandag tijdens de behandeling van het wetenschapsbudget. Volgens de minister dienen universiteitsbibliotheken ook in het weekeinde en 's avonds open te zijn. Studenten moeten altijd in hun universiteitsbibliotheek terecht kunnen, zei hij. Om te studeren, maar ook om boeken te lenen.

Lenen is in Leiden na vier uur 's middags niet meer mogelijk. Wel kan een student tot tien uur 's avonds aanvragen indienen. Zijn boeken liggen dan de volgende ochtend om tien uur klaar. Ook in het weekeinde is er deze service. Het magazijn is dicht, maar de bibliotheek is tot vijf uur 's middags open.

Toen Van Gent in 1984 bibliothecaris werd heeft hij zich sterk gemaakt voor ruimere openingstijden. In die tijd ging de bibliotheek nog tussen 5 en 7 uur dicht. Tegelijk moest de nieuwe bibliothecaris zijn steentje bijdragen aan de bezuinigingen die de universiteiten in de jaren tachtig troffen. Van de 130 formatieplaatsen dienden er eerst tien en later nog eens vijf te verdwijnen. Van Gent stelt nu 'alles in het werk om de boel draaiende te houden'.

Natuurlijk, het is jammer dat het magazijn 's avonds en in het weekeinde dicht gaat, dat de zalen met de oude drukken op slot moeten en dat er geen koffie is. Maar dat is een probleem. Er zijn ook andere, zoals de dure aanschaf van boeken en tijdschriften, de verzuring en de massaconservering. Die problemen zijn eigenlijk nijpender.

Blij

Van Gent is niet de enige bibliothecaris die er zo over denkt. Ook bij de Universiteit van Amsterdam zou bibliothecaris Van den Berg het 'prettig vinden' als zijn bibliotheek vaker open was. In Amsterdam sluit de universiteitsbibliotheek in het weekeinde. Daar staat tegenover dat er op dinsdag- en donderdagavond kan worden geleend. Er wordt niet erg veel gebruik van gemaakt.

Het neemt niet weg dat Van den Berg blij is met de opmerking van de minister van onderwijs. Misschien komt hierdoor meer geld voor de bibliotheken beschikbaar. 'Sommige van mijn collega's zitten wel moeilijk. In Utrecht bijvoorbeeld wordt fors op de bibliotheek bezuinigd.' Bibliothecaris Vellekoop van de Utrechtse universiteitsbibliotheek meent zelfs dat de uitspraak van Ritzen 'wel eens op ons zou kunnen slaan'.

De bibliotheek in de Domstad heeft onlangs in een reorganisatierapport voorgesteld de openingstijden bijna te halveren: van 72 naar 40 uur per week. Het rapport is 'uiteraard niet van harte geschreven'.

De door het college van bestuur opgelegde bezuiniging van een miljoen gulden moest op de een of andere manier worden opgevangen, daar komt het op neer.

Inmiddels blijkt ook de universiteitsraad niet gelukkig met de halvering van de openingstijden. Vellekoop verwacht eigenlijk dat het voorstel dinsdag, tijdens de vergadering van de raad, zal sneuvelen. Alleen moet er dan wel meer geld voor de bibliotheek komen. En als hij eerlijk mag zijn: de korting van veertig procent op de collectievorming die eveneens in het reorganisatierapport wordt opgevoerd, is 'vele malen erger'.

Want: 'Als een bibliothecaris moet kiezen, doet hij liever de bibliotheek wat vaker dicht dan dat hij minder boeken aanschaft'.