De bouw staakt met slecht weer in de rug

UTERCHT, 14 febr. - Zonder weerstand van betekenis halen de gehelmde vakbondsbestuurders hun eerste succesje binnen. Even voor zeven uur gaat het kantorenproject Olympus in de Utrechtse nieuwbouwwijk Lunetten 'plat'. Snelle oorlogswinst kunnen de bonden goed gebruiken. De actiebereidheid onder de bouwvakkers liet zich de afgelopen dagen op z'n zachts gezegd moeilijk inschatten. Het weer zit mee, regen en wind stimuleren bepaald niet tot werken en maken verblijf in de keet aangenaam. 'Ik wil best toegeven dat het weer ons vandaag een handje helpt', zegt actiecoordinator Gijs Wildeman van de Hout- en Bouwbond CNVDe vijftien bouwvakkers, allen lid van een van de twee bouwbonden, vullen gretig hun stakingsbriefje in. Uitvoerder P. van Oostrom van bouwbedrijf Heijmerink slaat het tafereel lakoniek gade. 'Ach, de bonden hebben onze mensen de afgelopen dagen zorgvuldig gescreend. Om er zeker van te zijn dat iedereen mee zou doen.'

Van Oostrom kan zich niet echt opwinden over de staking, hoewel de wrevel wat toeneemt als hem duidelijk wordt dat het om een actie van onbeperkte duur gaat. 'Ons bedrijf staat sympathiek tegen de vernieuwingen die de bonden nastreven. Als de 36 uur ingevoerd moet worden, zullen wij niet dwarsliggen. Laten ze eerst maar eens de bedrijven aanpakken die de regels ontduiken.'

Actiecoordinator Wildeman belooft dat ook de 'malafide' aannemers aan de beurt komen. De bouwvakkers - sommigen komen uit Overijssel - geven toe dat hun baas niet slecht voor ze is. Balorigheid troef: 'Valt er nog ergens zwart te werken?' Een vakbondsman wordt aan zijn verleden herinnerd: 'He, afgekeurde vlechter, alles goed jochie?' Iedereen vertrekt. Naar huis wel te verstaan, 'want er is geen andere keus', verduidelijkt Wildeman. 'We houden de projecten de komende dagen goed in de gaten.'

Alleen de uitvoerder blijft: 'Dat is ook het probleem met die arbeidstijdverkorting. Bij zo'n bouwproces zijn ook onderaannemers en loodgieters betrokken. Die mensen houden zich niet aan de agenda van ons personeel. Wij leidinggevenden kunnen blijven.'

De staking brengt de aannemer niet echt in de problemen. Door de zachte winter lopen de meeste bedrijven voor op hun planning.

Op een eveneens in Lunnetten gelegen woningbouwproject lopen de vakbondsbestuurders tegen het eerste verzet aan. Eerst de uitvoerder. 'Man ga weg, we moeten volgende week opleveren.'

De vakbondsman krijgt geen toestemming om op het terrein de werklieden toe te spreken. 'Kom bij de schaft om negen uur maar terug.'

De missie van de bouwbonden slaagt uiteindelijk na veel touwtrekken toch. De ongeveer twintig bouwvakkers helpen elkaar over de schroom heen. Wildeman verzekert iedereen dat het vooral ook 'om geld in de knip' gaat. 'Het heeft geen zin om met z'n tweeen thuis te zitten. Dan maar allemaal van de steiger af.'

Een enkeling wordt op de valreep lid van de bond, om zich te verzekeren van een stakingsuitkering. Op de 22-ste moet er gestempeld worden. Leden krijgen de eerste werkweek fl.96 per dag, terwijl nieuwe leden het met fl.64 moeten doen. 'Chantage', klaagt een timmerman die tot vanmorgen half acht zijn ongeorganiseerde status hoog had gehouden.

In een kantine op het onherbergzame bouwterrein tussen het Hofplein en Centraal Station in Rotterdam bestaat de mogelijkheid tot inschrijving als staker. Dat is niet overal op het complex met z'n immense hoogbouw overgekomen. Elders dromt een groepje samen in de koude wind. 'Ben je van de bond?' luidt de begroeting. De actiebereidheid is er wel, maar het wachten is op vakbondmensen die even uitleggen wat er moet gebeuren. De onvrede binnen het kleumende groepje richt zich vooral tegen ATV-dagen. De mannen willen veel liever geld zien. 'We werken al te lang en meer mensen komen er toch niet bij', uit zich het ongenoegen. 'Je moet wel harstikke gek zijn om in de bouw te gaan werken, ja toch.' Langs de buitenzijde van de gevel komt een werkliftje omlaag. 'Nou wat doen we?' vragen de mannen elkaar. 'Wachten of werken.'