David Diao's doeken opgezet als manifesten

Tentoonstelling: David Diao, t/m 11/3 in Provinciaal Museum voor Moderne Kunst Het Kruithuis, Citadellaan 7, 's Hertogenbosch. Geopend: di. t/m za. 11-17 u.

, zo. 13-17 u. De Amerikaanse Chinees David Diao (46) kan terugkijken op een indrukwekkende lijst exposities, sinds 1967 is zijn werk aan beide zijden van de oceaan in tientallen steden getoond. Ons land wordt met een tentoonstelling in 1988 in Rotterdam genoemd. In Het Kruithuis in Den Bosch is hij nu aan bod met een beknopt overzicht van zijn acrylschilderijen uit de tweede helft van de jaren tachtig.

De catalogus geeft geen uitsluitsel over het vroegere werk van deze bij ons nogal onbekende kunstenaar, maar in Den Bosch is te zien dat hij zich in ieder geval de laatste jaren bezighoudt met het visualiseren van de recente kunstgeschiedenis, met in grote pictogrammen samengevatte overzichten van de schilderkunstige ontwikkeling sinds het einde van de vorige eeuw. Omdat Diao daarover een duidelijke mening heeft, hebben veel van zijn schilderijen de werking van manifesten, zij dragen een boodschap uit, in zijn ogen hebben de vernieuwende stromingen sinds ongeveer Matisse en Cezanne een verdediging nodig. Diao ziet de ontwikkelingen in de beeldende kunst in organische samenhang, als een zich onontkoombaar hoger en hoger verheffende boom met een steeds machtiger naar alle kanten uitgroeiende kruin. In zijn schilderij Tree uit 1988 wordt deze visie in de letterlijke zin uitgewerkt. Zware wortels met de namen Schwitters en Van Doesburg voeden een Rodchenko-stam die zich vertakt naar Malevitsj, Mondriaan, Newman, Piet Zwart, Gerrit Rietveld en Huszar en, verder groeiend, Picabia- en Van der Leck-twijgen draagt. Sommige takken neigen terug naar de aarde om daar opnieuw wortel te schieten in een voedingsbodem met de vruchtbare humus van bij voorbeeld Matisse.

Diao houdt in zijn geschilderd betoog geen rekening met mutaties, met plotselinge principiele veranderingen, de schilderkunst van de afgelopen eeuw zet zich voort als een harmonisch groeiend gewas dat via kruisbestuiving met steeds andere bladeren en bloemen wordt verrijkt. In het gevisualiseerde college Barr Talk uit 1989 legt hij een en ander nog eens gedetailleerd uit. Op een groen schoolbord worden in dat schilderij de Afrikaanse beeldhouwkunst, Dada, De Stijl, Bauhaus, kubisme, constructivisme, moderne architectuur, typografie en nog veel meer gevangen in een alles omvattend diagram. De decennia worden in een netwerk met dwarsverbindingen en booglijnen aaneen gesmeed.

Knipsels

In andere schilderijen past Diao zijn eigen theorieen toe, citerend en ontlenend, vervormend en herscheppend. De grillige knipsels van Matisse krijgen dan de vormen van Chinese karakters, het zwarte vierkant van Malevitsj wordt groen en hoeft dan ook geen zuiver vierkant meer te zijn, aan het kubisme wordt de diepte van het perspectief toegevoegd, de typografie van Piet Zwart wordt uit de betekenis van de letters gelicht, cyrillische schrifttekens brengen de Russische avant-garde binnen zijn kader.

Opmerkelijk is de aandacht en waardering van deze in New York wonende kunstenaar voor de Nederlandse 'moderne klassieken', hun namen worden verschillende malen in zijn doeken opgenomen, werk van Van der Leck en Huszar is uitgangspunt voor enkele van zijn mooiste schilderijen. Uit deze en andere werkstukken spreekt een even romantische als optimistische visie op de non-figuratie, op het nog lang niet uitgeputte arsenaal van de in deze eeuw geformuleerde beeldtaal.

De tentoonstelling van David Diao is in mei ook te zien in het Provinciaal Museum voor Moderne Kunst in het Belgische Oostende.

    • Bas Roodnat