Zoek in de statistiek

SCHAMEN 85.000 werklozen zich zo voor hun status dat ze niet willen opgeven dat ze een uitkering ontvangen? Of is er iets anders aan de hand? Dat is de vraag nu het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de merkwaardige ontdekking heeft gedaan dat er circa 85.000 werklozen zoek zijn. Het aantal mensen dat een werkloosheidsuitkering krijgt en de verplichting heeft zich te melden bij het arbeidsbureau is aanzienlijk hoger dan het aantal mensen dat - in de CBS-enquetes onder de beroepsbevolking - opgeeft een uitkering te ontvangen.

Bij een verschil dat zo groot is kan moeilijk worden gedacht aan alleen statistische vertekening. Wel is het mogelijk dat de opzet van de enquete niet deugt of dat het CBS stelselmatig met zijn enquetes een bepaalde groep van werklozen niet bereikt. Maar in dat geval zou er ook een verschil moeten zijn tussen het aantal mensen dat als werkloze ingeschreven staat bij de arbeidsbureaus en het aantal mensen dat zegt ingeschreven te staan. Dit verschil is er niet.

OP GROND van de informatie van het CBS zijn er twee conclusies mogelijk: of een groot aantal uitkeringstrekkers heeft wellicht ten onrechte een uitkering of eenzelfde aantal werklozen met een uitkering heeft zich niet aangemeld bij de arbeidsbureaus. In dat geval zijn de uitkeringsinstanties bij de controle tekortgeschoten. Bovendien ligt dan de werkelijke werkloosheid op een veel hoger niveau dan thans wordt aangenomen. Alle conclusies zijn verontrustend.

Het is allemaal nogal ingewikkeld. Dat kan de reden zijn dat politiek Den Haag zich tot vorige week niet met deze zaak heeft beziggehouden, hoewel het CBS al eerder signalen heeft gegeven dat er iets mis was. De minister van sociale zaken heeft gisteren de Tweede Kamer bericht dat ook hij niet weet wat er achter zit en dat hij voorlopig geen van de mogelijkheden, waaronder fraude, uitsluit. Er moet nu snel duidelijkheid komen en een betere samenwerking tussen de uitkeringsinstanties. Het kabinet, dat juist op grotere schaal uitkeringen en arbeidsvoorziening wil koppelen om de werkloosheid te bestrijden, kan anders straks voor onplezierige verrassingen komen te staan.