Sharon blijkt sterk te staan in Likud

TEL AVIV, 13 febr. - Likud-leider premier Yitzhak Shamir heeft gistermiddag de deur opengehouden voor deelneming van door Israel uitgewezen Palestijnen aan het vredesproces. In een rede tot het centrale comite van Likud, dat in de grote congreszaal in Tel Aviv was bijeengekomen, sloot hij echter Palestijnen uit Oost-Jeruzalem uit als eventuele leden van de Palestijnse delegatie waarmee Israel over het houden van verkiezingen in de bezette gebieden moet onderhandelen.

Opnieuw wees Shamir de PLO als onderhandelingspartner af en beloofde hij de ruim drieduizend gedelegeerden dat zijn politiek niet tot de stichting van een Palestijnse staat in Erets-Israel, het land van Israel, zal leiden. Hij onderstreepte dat laatste, binnen Likud gevoelige onderwerp met de uitspraak dat joden het recht hebben zich in alle delen van het land van Israel te vestigen.

Shamir legde de gedelegeerden uit dat hij had besloten het vertrouwen van het centrale comite van Likud te vragen omdat hij het beu was voortdurend in de rug te worden aangevallen door partijgenoten tijdens zijn moeilijke internationale campagne voor de Likud-principes.

Toen Shamir aan het slot van zijn rede het centrale comite de vertrouwenskwestie stelde, stond minister Sharon, de voorzitter van dit grote partijforum, op om Shamir met bulderend zware bas te overstemmen. 'Wie is er voor het onderdrukken van de terreur, wie is er voor het onderdrukken van de terreur in Jeruzalem, wie is er tegen deelneming van uitgewezen Palestijnen aan de onderhandelingen', riep Sharon terwijl Shamir met veel zwakker stemgeluid een stemming over zijn rede vroeg.

Deze 'microfoon-oorlog' duurde ten hoogste twee minuten. Toen besloot Shamir in weerwil van de enorme verwarring en de onduidelijkheid van de stemprocedure dat hij een denderende zege had behaald. Hij verliet, gevolgd door toegewijde volgelingen de vergaderzaal en liet het politieke veld over aan Sharon, die met groot succes zijn demagogische leuzen nogmaals in stemming bracht.

In het naspel van dit politieke drama, dat door veel politici als een 'trieste dag voor Israels democratie' wordt bestempeld, beweren zowel Shamir als Sharon dat ze 'een politieke zege hebben behaald'.

Maar zelfs onder de top-specialisten op het gebied van de vaak ondoorzichtbare Israelische politiek lopen de meningen over de politieke betekenis van de 'beste show in Tel Aviv sinds jaren' sterk uiteen.

Aangezien slechts weinig gedelegeerden met Shamir de congreszaal verlieten en het 'Arik, Arik' (Sharon) geroep krachtiger klonk dan elk ander stemgeluid in de zaal is de indruk gewettigd dat Sharon sterk staat in Likud. Als opposant van Shamirs politiek heeft hij zich in de rechtervleugel van de partij ingegraven in het kader van de strijd om het leiderschap van Likud. Hoewel Shamir gisteren de slag tegen Sharon heeft overleefd beschikt hij niet over het charisme en het gezag om zijn opvolger als partijleider uit zijn volgelingen aan te wijzen. Veel hangt af van de vraag of Shamirs kamp erin zal slagen de eveneens naar het leiderschap lonkende, invloedrijke vice-premier David Levi van Sharon te isoleren.

Arbeiderspartij

De verwarring en consternatie in Likuds rangen zouden de Arbeiderspartij kunnen aanmoedigen over het vredesproces een regeringscrisis en eventuele vervroegde verkiezingen te forceren. De socialistische minister van defensie Yitzhak Rabin heeft zich vanmorgen echter uitgesproken voor voortzetting van de regering van nationale eenheid ter verdere ontwikkeling van het vredesproces.

Uiteindelijk zal het kernkabinet over de samenstelling van de Palestijnse delegatie moeten beslissen. Kennelijk gaat Rabin ervan uit dat Shamir zich zonder Sharon soepeler zal opstellen en uiteindelijk ook een formule voor deelneming van Oostjeruzalemse Palestijnen in de Palestijnse delegatie zal aanvaarden. Buiten de regering blijft Sharon - die zoals gisteren is bewezen grotere aanhang in Likud heeft dan Shamir had verwacht - een onberekenbare factor die op het beslissende politieke moment zal proberen de premier de voet dwars te zetten. In de oorlog tussen Shamir en Sharon zijn gisteren pas de eerste schoten gelost.