Griekse regering valt na interne problemen

ISTANBUL, 13 febr. - De door drie partijen gesteunde Griekse regering onder de 85-jarige oud-president van de Centrale bank Xenofon Zolotas is gisteren uit elkaar gevallen na onoverkomenlijke interne problemen. De partijgebonden ministers zullen er uit terugtreden en worden vervangen door technocraten die al zitting hadden in het voorafgaande zakenkabinet-Grivas.

Als leider van een interim-kabinet zal Zolotas de reeds eerder uitgestippelde parlementsverkiezingen van 8 april voorbereiden, de derde binnen tien maanden.

Het kabinet was in november aangetreden in de impasse die was ontstaan door de verkiezingen van die maand, waarbij geen der partijen de absolute meerderheid kreeg om de nijpende economische situatie het hoofd te bieden. Het kreeg de aanduiding 'van oecumenische aanvaarding', maar spotters veranderden dit al gauw in 'van oecumenische oppositie', omdat de drie partijen zich beurtelings distantieerden van impopulaire initiatieven, vooral naarmate de nieuwe verkiezingsdatum naderde. Zolotas stond onder hun voogdij, doordat hij ten minste eenmaal per week moest vergaderen met de drie partijleiders.

Verreweg het meest negatief bleef de opstelling van Kostas Mitsotakis, de leider van de conservatieve partij Nieuwe Democratie (ND), die gisteren ook het initiatief heeft genomen zijn ministers terug te trekken uit deze regering, tevoren door hem al 'onplezierig' genoemd. Door de twee andere partijen, de socialisten onder Andreas Papandreou en de communisten onder Charilaos Florakis, wordt hij ervan beschuldigd het werk van Zolotas' kabinet bewust onmogelijk te hebben gemaakt om in de komende verkiezingscampagne te kunnen verkondigen dat 'alleen een eenpartijregering tot daadkrachtige politiek in staat is en de stakingen en anarchie het hoofd kan bieden'.

Maar het is de vraag of de tactiek van Mitsotakis niet te doorzichtig is geweest. Het electoraat zou kunnen vinden dat hij zich te onvriendelijk heeft betoond jegens de algemeen gerespecteerde Zolotas.

Mitsotakis saboteerde zelfs de uitvoerige voorstellen voor belastinghervorming en tegen belastingontduiking, ingediend door zijn partijgenoot, de minister van financien George Soufflias, die nu ook moet terugtreden. Een geschil met de socialisten over nieuwe benoemingen in de legerleiding was ten slotte de aanleiding tot de ontwikkelingen van gisteren.

De jonge minister van buitenlandse zaken Andonis Samaras blijft, hoewel een ND-man, voorlopig nog aan, mede omdat hij deze week op de 'open skies'- conferentie in Ottawa 'het landsbelang moet verdedigen'.

Zolotas verklaarde dat zijn eigen aanblijven uitsluitend terugging op de overweging dat aftreden volgens de grondwet nog weer extra verkiezingen zou hebben veroorzaakt.

De situatie wordt pas goed gecompliceerd doordat het parlement later deze maand moet beginnen aan de verkiezingsronden voor een nieuwe president van de republiek, waarbij een drievijfde meerderheid is vereist. De ND stelde daarvoor de 83-jarige oud-president Konstandinos Karamanlis kandidaat, maar deze heeft bedankt omdat hij wil worden voorgedragen door meer dan een partij. De ND zal nu bij de eerste drie ronden geen andere kandidaat stellen, hetgeen automatisch leidt tot ontbinding van het parlement en hoogstens drie nieuwe stemronden in het volgende parlement, de laatste met een gewone meerderheid.

    • Frans van Hasselt