Studenten 'importeren' radiozenders uit het buitenland; Thuis op de abonneeradio

Nederlands eerste abonneeradio is geboren. Totaal onverwachts kwam een aantal studenten in Eindhoven met dit initiatief. Voorlopig wordt alleen het programma van het Antilliaanse radiostation Z-86 doorgegeven, maar binnen afzienbare tijd zullen ook een Surinaams, Turks en Marokkaans radiostation 24 uur per dag te beluisteren zijn, via de kabel en alleen voor de luisteraar die 25 gulden per maand over heeft voor het abonnement. Subsidie kregen de initiatiefnemers niet. Het uitzenden van reclameboodschappen is verboden en dus zat er niets anders op de luisteraar te laten betalen. 'De eerste stap is gezet en het is gelukt', roept Ives Cooper (29), voorheen student criminologie, nu algemeen directeur van Satellite Radio Holland enthousiast.

Vorige week werd met een groot Antilliaans feest de eerste satellietverbinding in gebruik genomen die een radioprogramma uit een ver weg gelegen land naar Nederland brengt. Het programma van het commerciele radiostation Z-86 komt naar Nederland via British Telecom en de Intelsat-satelliet en is dan beschikbaar voor de kabelexploitanten die het willen doorgeven. Het bereikt de huiskamer via een decoder waarvoor de abonnee honderd gulden borg betaalt en abonnementsgeld. 'Het is nooit onze bedoeling geweest om commercieel te gaan werken, maar we konden niet anders.

Subsidie kregen we niet. We vragen de luisteraars 82 cent per dag. De enige Antilliaanse krant die in Nederland te koop is kost 1,95 en is altijd drie dagen oud, maar er werden wel 7.000 exemplaren van verkocht. Z-86 brengt veel meer nieuws en informatie dan die krant bevat, en het wordt rechtstreeks doorgegeven, 24 uur per dag.' Cooper en de vrienden waarmee hij samenwerkt berekenden dat 5.000 abonnees nodig waren om de zaak draaiend te houden. Er wonen ongeveer 65.000 Antillianen hier, dat zijn 28.000 huishoudens. Bijna de helft (13.000) heeft zich inmiddels in Eindhoven gemeld. Voor het bereiken van de doelgroep is Satellite Radio Holland afhankelijk van de welwillendheid van welzijnsinstellingen. Het waren de Antillianen en Arubanen in Nederland die zelf het station kozen: Z-86, populair wegens muziekkeuze en goede informatie. De reclameblokken worden met een commercial killer door de kabelexploitant vervangen door een muziekje.

De andere migrantengemeenschappen worden op dezelfde manier betrokken bij de keuze van het station. In Suriname was Radio Atintie de gelukkige. Het station is zo goed als klaar met het treffen van voorzieningen. Doorgifte via satelliet naar de kabel kan in de loop van april beginnen. Cooper omschrijft Atintie als een zender met 'veel nieuws, informatie en muziek, geen staatsomroep, geen commerciele omroep, maar een bedrijf van een rijke familie'. De contacten met de in Nederland woonachtige Turken en Marokkanen lopen via hun organisatie en de ambassades van die landen. 'Ze moeten zelf hun marktonderzoek doen', zegt Cooper. 'Wij zijn de moedermaatschappij, zij kunnen als onze dochtertjes functioneren.' Cooper weet waarom het voor de migrant zo belangrijk kan zijn een omroep uit eigen land te ontvangen. Hij komt zelf van Curacao en zegt: 'Als ik 's morgens de deur uitga, stap ik als vreemdeling de Nederlandse maatschappij in. Er is niets waarin ik me herken, niets op de radio, niets in de krant, niets op tv. Nu luister ik 's ochtends naar de radio uit mijn eigen land en dat geeft een heel ander gevoel. Ik kan me ermee identificeren en dat geeft me de ruimte en energie om te volgen wat er in Nederland gebeurt. Het is bovendien goed voor de beeldvorming van de buitenlanders, die is vaak negatief en dit is opnieuw een bijdrage om daarin verandering te brengen. (...) Het is zo belangrijk om een band te houden met je eigen land. Je mist dat en je vindt van jezelf echt heel weinig terug in de Nederlandse samenleving. Als steeds al radio uit eigen land beschikbaar was geweest, waren de dingen misschien heel anders gelopen.'

Maar het verleden ligt minder op Coopers weg dan de toekomst waarin hij ook de Turken in Duitsland en Belgie, de Surinamers in Miami en de Nederlanders in Canada en Australie een rechtstreekse radioverbinding met hun vaderland wil bezorgen. Natuurlijk is het mogelijk dat zijn initiatief door concurrenten wordt opgepakt, maar hij heeft al het mogelijke gedaan om het idee te registreren, wat moeilijk was. 'De rechter moet maar uitmaken of een ander ook mag', meent Cooper.

De plannen zijn uitgestippeld en als alles goed draait zal Cooper zijn stoel afstaan aan een ander en zich opnieuw op zijn studie storten. Voorlopig geniet hij van de enthousiaste reacties van zijn landgenoten op het opnieuw binnen hun bereik brengen van de vertrouwde radioklanken van thuis. 'De gevolmachtigd minister die bij de opening aanwezig was sprak van een mijlpaal in de nieuwsvoorziening voor allochtonen', zegt hij trots. Z-86, postbus 2445, 5600 CK Eindhoven.

    • Wilma Cornelisse