Patienten komen het vaakst bij huisarts met vragen overmedicijnen

ROTTERDAM, 12 febr. - Bijwerkingen van geneesmiddelen of problemen bij de juiste dosering daarvan staan bovenaan de lijst van chronische klachten waarmee patienten naar hun huisarts gaan. Op de tweede plaats van de lijst met langdurige gezondheidsproblemen staat hoge bloeddruk, gevolgd door astma, hooikoorts, suikerziekte, lage rugklachten en degeneratie van de wervelkolom.

Dit blijkt uit de voorlopige resultaten van het Limburgse Registratienet Huisartspraktijken naar de gezondheidsproblemen van 20.000 patienten uit vijftien Limburgse huisartsenpraktijken. Begin 1992 moeten alle 80.000 patienten van de in die praktijken werkende 32 huisartsen zijn geregistreerd. De onderzoekers verwachten niet dat de top-tien van chronische klachten nog veel zal veranderen met het vorderen van de registratie.

Het Registratienet is een initiatief van huisartsgeneeskundigen van de Rijksuniversiteit Limburg en is bedoeld als een databank voor huisartsgeneeskundig onderzoek, vooral naar chronische ziekten. In de probleemlijst worden chronische klachten opgenomen waarmee de patienten langer dan drie maanden of vaker dan driemaal bij de huisarts komen; tevens kan de arts risicofactoren als roken en aandoeningen in de familie als probleem registreren.

Voor de registratie van depatientproblemen gebruiken de onderzoekers de International Classification of Primary Care. Deze lijst is opgesteld door een internationale groep huisartsgeneeskundigen, onder wie de Amsterdamse hoogleraar H. Lamberts. De lijst bevat niet alleen onderkende ziekten, maar ook klachtenpatronen, afwijkende uitslagen (bijvoorbeeld van een uitstrijkje), risicofactoren (erfelijk of door levensomstandigheden) en een aantal andere problemen, zoals specifieke allergieen. Alles bij elkaar kan een huisarts kiezen uit 900 problemen. De arts registreert de gegevens voor het onderzoek met een computerprogramma dat tegelijkertijd de kaartenbak met patientgegevens is. Het onderzoek kost daardoor niet veel extra werk. Het programma is de arts zelfs behulpzaam door hem in bepaalde gevallen te attenderen op eerdere problemen. Zo kan bijvoorbeeld worden voorkomen dat patienten opnieuw geneesmiddelen krijgen voorgeschreven waarop ze niet goed reageren.

Huiduitslag

De bijwerkingen en dosering van geneesmiddelen staat bovenaan de lijst van problemen die voor de patienten op dit moment nog actueel zijn. Volgens de bij het Registratienet betrokken Heerlense huisarts P. Hoppener, die ook als huisartsgeneeskundige aan de Rijksuniversiteit Limburg is verbonden, zijn dit allemaal problemen die ooit naar voren zijn gekomen na het innemen van voorgeschreven medicijnen. Hoppener: 'Als ik iemand een penicillinekuur geef en hij krijgt daarvan een rode huiduitslag, of als ik iemand anti-reumamiddelen voorschrijf en hij komt terug met maagklachten, dan worden die klachten in de categorie bijwerkingen geneesmiddelen als probleem genoteerd'.

In twee andere, al langer lopende onderzoeken naar klachten in de huisartspraktijk, komen de bijwerkingen van geneesmiddelen niet in de eerste plaats. Volgens Hoppener heeft dit te maken met de manier van registreren. In de bekende Nijmeegse morbiditeitsregistratie worden vooral de redenen voor consulten geteld, waardoor kortdurende klachten als verkoudheid en griep hoog scoren. De Limburgse registratie is in het bijzonder op chronische ziekten gericht.

Ouderen, boven de 65 jaar, hebben gemiddeld drie langdurige of blijvende medische problemen, 75-plussers bijna vier. Van de kinderen tot 15 jaar heeft gemiddeld een van de twee een chronische klacht. Tussen de 15 en 45 bestaat er gemiddeld een langdurige medische klacht; tussen de 45 en 65 zijn het er twee. Ongeveer eenvijfde van alle geregistreerde patienten is niet met chronische gezondheidsproblemen bij de huisarts bekend.

Bij uitsplitsing van de actieve klachten naar geslacht blijken de problemen met geneesmiddelen en hoge bloeddruk bij zowel vrouwen als mannen in de eerste en tweede plaats te komen. Mannen hebben meer last van luchtwegaandoeningen en rugpijn. Bij vrouwen komen suikerziekte, bloedstuwing in de benen en depressie vaker voor. Het Registratienet legt ook klachten vast die in het verleden hebben bestaan. Daarop scoren ontstekingen van de amandelen en van de blinde darm het hoogst.