'Lokale partij is geen Calimero'

WEHL, 12 febr. - Plotseling was het muisstil. Je kon een speld horen vallen in de zaal van het Beatrixcentrum in het Gelderse Wehl, waar de Vereniging van Plaatselijke Politieke Groeperingen (VPPG) zaterdag voor haar vijfde jaarlijkse congres bijeen was. Prof. dr. W. Derksen, hoogleraar bestuurskunde aan de universiteiten van Leiden en Rotterdam, uitte onverwachts kritiek tijdens zijn inleiding. Hij zei weliswaar dat hij de voorkeur geeft aan lokale lijsten 'omdat zij geen landelijke tegenhanger hebben'.

Maar juist om deze reden had Derksen zijn twijfels over het congres en de VPPG. 'Ten eerste verbindt de lokale partijen niets anders dan dat zij lokale partijen zijn. Inhoudelijk bindt hen niets. Daarnaast kunnen lokale partijen door zich landelijk te organiseren in dezelfde val trappen als de nationale partijen al jaren doen.'

Want, zo hield Derksen zijn gehoor voor, 'is dit congres ook niet een beetje bedoeld om de burgers op te roepen om op een lokale partij te stemmen? En is dat niet evenzeer verkeerd als wanneer een nationale partij landelijk oproept bij de gemeenteraadsverkiezingen op haar te stemmen?' Lokale partijen moeten volgens Derksen stemmen krijgen omdat ze het goed hebben gedaan en niet omdat 'wij hier gezamenlijk oproepen voortaan op lokale lijsten te stemmen'. Derksen benadrukte dat de landelijke politiek een te groot stempel drukt op de gemeenteraadsverkiezingen. Om te voorkomen dat die verkiezingen niet langer worden gebruikt als een graadmeter voor de landelijke politiek zou de datum van de gemeenteraadsverkiezingen volgens Derksen door de gemeente (en per gemeente) moeten worden vastgesteld. De enige voorwaarde zou dan moeten zijn dat die lokale verkiezingen minimaal eens in de vier jaar worden georganiseerd. Hierdoor is het voor de landelijke politieke kopstukken als Lubbers, Kok en Voorhoeve bijna ondoenlijk zich intensief met de lokale politiek te bemoeien.

In het voorjaar van 1986 kwamen zo'n 40 lokale politieke partijen voor het eerst bij elkaar in Oudewater voor het eerste congres van de VPPG. Het doel van de vereniging is niet alleen het uitwisselen van informatie, maar ook het behartigen van de belangen van de lokale partijen. De scheidende voorzitter van de VPPG, R. Pollemans, zei aan het begin van het congres dat de plaatselijke partijen serieus moeten worden genomen. 'Wij zijn geen calimero's. We moeten niet zeggen zij zijn groot en ik is klein, maar we moeten zelfverzekerd naar buiten treden en ons eigen programma sterk profileren.' In vijf jaar tijd is de VPPG uitgegroeid tot een vereniging met zo'n honderd leden. Behalve de VPPG zijn er nog drie organisaties waarin lokale partijen zijn vertegenwoordigd. Samen proberen de vier organisaties de plaatselijke politieke partijen een volwaardige plaats te geven in de politiek. En niet vrijblijvend. Om de strijd aan te binden tegen de nationale partijen hebben de vier organisaties 1990 uitgeroepen tot 'Het jaar van de gemeentepolitiek'. De landelijke politici komen later wel weer eens aan de beurt.