Kohl: bezoek Moskou moet signaal zijn aan bevolking van DDR

BONN, 12 febr. - Het trage tempo van hervormingen in de DDR is mede een reden dat dagelijks nog zoveel Oostduitsers naar de Bondsrepubliek uitwijken. Dit heeft bondskanselier Kohl gisteren gezegd. Hij hoopt dat het resultaat van zijn bezoek van zaterdag aan Moskou, 'een signaal aan de Oostduitse bevolking geeft' om in eigen land te blijven.

Het perspectief van Duitse eenheid voor eind 1992 moet DDR-burgers vertrouwen geven om thuis te blijven, zei hij na zijn gesprekken met Sovjet-leider Gorbatsjov in Moskou. Kohl is 'een beetje teleurgesteld' dat sinds hij op 19 december Dresden bezocht het kabinet-Modrow in de DDR een serie hervormingen waarop hij had gerekend niet of maar langzaam ter hand heeft genomen. Als voorbeeld daarvan noemde hij de trage voorbereiding van een nieuwe Oostduitse kieswet. Als dat sneller was gegaan, had de Oostduitse bevolking daarin eerder ook een geruststelling kunnen zien', aldus Kohl. Morgen, als Modrow in Bonn op bezoek komt, wil de kanselier daarover praten en ook over de voorgestelde snelle monetaire unie en economische gemeenschap die Bonn aan de DDR heeft voorgesteld. 'We moeten er alles aan doen, minister-president Modrow net zo goed als ik, dat het dagelijkse vertrek van duizenden uit de DDR ophoudt. Ik hoop dat de beslissing die nu in Moskou is gevallen de mensen in de DDR duidelijk maakt dat de eenheid van de natie niet ooit eens (irgendwann) maar spoedig komt. En dat dat hen ertoe brengt hun koffers weer uit te pakken en thuis te blijven. Ons belang is dat zij daar blijven waar ze hun thuis hebben. Maar zij moeten werk en inkomen hebben en hun gerechtvaardigd verlangen om ook welvaart te bereiken als in de Bondsrepubliek moet in vervulling gaan, en snel.'

Voortvarend

Kohl weigert de Duitse hereniging te zien als het opgaan van de DDR in de Bondsrepubliek (Anschluss). Hij zei te hopen dat na de Oostduitse verkiezingen op 18 maart voortvarend een DDR-kabinet wordt gevormd waarmee hij snel kan onderhandelen. Niet alleen over een Duitse monetaire en economische eenheid maar ook over de sociale gevolgen daarvan, zei hij. 'We moeten de angsten van de DDR-bevolking, denk aan de AOW'ers en aan werkloosheid, offensief wegnemen. We hebben daarvoor verstandige plannen en de Bondsrepubliek bevindt zich goddank ook in een economische positie die het mogelijk maakt die uit te voeren.' Wat goed gebleken is in de DDR en in de Bondsrepubliek moet bewaard blijven. Dat zou ook in een nieuwe gemeenschappelijke grondwet tot uitdrukking moeten komen. Economische angst voor de gevolgen van Duitse eenheid, acht Kohl 'volkomen misplaatst'.

'Wij zullen, dat is mijn vaste overtuiging, met de ontwikkeling in de DDR in een verenigd vaderland een grote economische stuwkracht voor heel Duitsland, ook voor de Bondsrepubliek, zien ontstaan. Die zal ook zeer positief voor de Europese Gemeenschap zijn.'

'Het Duitse eenwordingsproces zal de Europese eenwording niet remmen, aldus Kohl. 'Integendeel, in deze dagen herklinkt het visionaire woord dat Konrad Adenauer 35 jaar geleden sprak, namelijk dat de Duitse kwestie alleen onder een Europees dak op te lossen is. Juist nu hebben we de Europese eenheid des te dringender nodig. Er zijn voorbehouden tegen Duitse eenheid, ook in het Westen. Het zou onzin zijn daaromheen te praten. Dat zijn voorbehouden als: die 60 miljoen Duitsers uit de Bondsrepubliek zijn nu al nummer een in de Gemeenschap, als het er straks 80 miljoen zijn, zorgen zij voor een ondraaglijk overwicht. Ja, men spreekt al van Duitse hegemonie (Vormacht). Het beste kunnen we daar onze bijdrage aan het Europese integratieproces tegen inbrengen, dan kan niemand op de gedachte komen dat de Duitsers naar hegemonie streven.'

Historisch

Kohl en minister Genscher (FDP, buitenlandse zaken) onderstreepten gisteren in interviews het historische karakter van hun bezoek aan Moskou. Duitse eenheid moet onderdeel zijn van Europese eenwording, waarin met veiligheidsbelangen van anderen, vooral die van de Sovjet-Unie, rekening moet worden gehouden. Behalve op een conferentie, nog dit jaar, van de beide Duitslanden met de geallieerden uit de Tweede Wereldoorlog moet daarover in NAVO en Warschaupact worden gesproken.

Kohl en Genscher noemden beiden ook de extra CVSE-bijeenkomst (over veiligheid en samenwerking in Europa), later dit jaar in Parijs, van groot belang. Meer dan ooit zijn akkoorden in de 'derde CVSE-mand', dus bij de Weense onderhandelingen over conventionele troepenbeperking, gewichtig voor het bereiken van Duitse eenheid en een daarbij onmisbare, nadere, ruime, Europese regeling van veiligheidskwesties, zeiden zij.

    • J. M. Bik