Belgische stichting Behoud de Begeerte combineert literatuuren kitsch; Plastic tulpen boven olijke dichters

AMSTERDAM, 12 febr. - Weten ze in Belgie wel wat liefde is? De Belgische stichting Behoud de Begeerte verzon negen dichters en een paar artiesten die ervoor moesten zorgen dat alles grappig en luchtig bleef, zette twee pilaartjes en twee vazen op het toneel van de Amsterdamse Stadsschouwburg om te laten zien dat ze niet van de straat zijn en ook heus hun Freud wel kennen en noemde dat 'een literair programma over liefde en begeerte', Saint-Amour.

Het leek wel of men alles op alles had willen zetten om te voorkomen dat iemand iets zou zeggen of doen dat werkelijk gemeend was. Boven de hoofden van de voorlezende dichters zweefden plastic tulpen met lichtjes erin, op het achterdoek was een kitscherige sterrenhemel geprojecteerd, de aankondigingen werden lekker vet gedaan door de stem van VPRO's Cor Galis. En jawel, daar stond Luuk Gruwez al te vertellen dat hij eigenlijk altijd verliefd was en ook op zijn hele familie en ook dus op zijn oma en op zijn achternichtje of was zijn achternichtje het nu op hem nu ja enfin dikke mensen zijn ook leuk en ook varkens mogen er wezen en toch is het leven lang niet makkelijk voor een gevoelig mens 'want alles gaat voorbij/ maar niets gaat over'. Ach, hij was niet onverdraaglijker dan Joost Zwagerman die na een paar keer diep ademhalen liet horen hoe snel hij zijn gedicht 69 kan voorlezen waarvan alleen de laatste regel verstaanbaar bleef, maar die was dan ook niet mis: 'Wij zijn een paar van stand'. Of Tom Lanoye, die deed alsof hij een heel grappige komiek was met leuke overdreven gebaren en ijzersterke tekst. 'Ik pijpte hem en hij peep mij'.

Ja dat is lachen. Waarom moet Eddy van Vliet komen vertellen dat hij ook zo verliefd is op zijn jeneverglas? Waarom moet Herman de Coninck olijk voorlezen 'Zal ik niet kunnen zwijgen over je benen die mij ontvingen met open armen' ? Noemen ze dat in Belgie liefde en begeerte? Gelukkig bestaan er ook nog dichters die gewoon, zonder tussendoor grappig of speels of toelichtend te willen zijn, poezie voorlezen. Hugo Claus las rollend en aards over hevige liefde, al kwamen in zijn lange gedicht Nu nog wel vreselijkheden voor als 'bood zij mij haar koele glinsterende wonde'. Rutger Kopland las rustig over langdurige liefde en Remco Campert mooi over het vergeefse verlangen dat de tijd niet zou verstrijken. Ze leken alle drie geheel misplaatst in dit programma waarin de entr'acts de show moesten stelen. Kamagurka als de Vlaamse dichter Camile Kafka die de zaal aan zijn voeten kreeg met grappen als: 'Het gedicht is getiteld en dat is al heel wat'.

Een serie willekeurig aan elkaar geplakte filmscenes. De dwaze Marino Basso Vendelzwaaiers, die gekleed in grijze rokken en korte hesjes (die witte mannenbuiken bloot lieten, ongetwijfeld om aan te sluiten bij het thema van de avond), met ernstige gezichten series tuttige pasjes uitvoerden waarbij zij rode vlaggen lieten wapperen. Zangeres La Pat met veren en plateauzolen en knipogen naar de jaren twintig in Berlijn, naar Nina Hagen, naar de revue. Ook al weer schmieren, citeren, expresse kitsch. Zo'n avond inspireert enorm tot de oprichting van een Stichting Behoud de Ernst. Saint-Amour is nog te zien in Hasselt op 12 februari, Brugge 13 februari, Turnhout 14 februari en Leuven 15 februari.

    • Marjoleine de Vos