Lubbers 'leuk aan de slag' met uitdaging sociale vernieuwing

DEN HAAG, 10 febr. - De vaagheid over het begrip sociale vernieuwing kon niet ongestraft blijven. Nu na drie maanden duidelijk wordt dat het motto van het kabinet ook bij de ministers zelf nog voor verwarring zorgt, springt de oppositie daar vrolijk op in. Eindelijk een zwakke plek waar ze de CDA/PvdA-coalitie mee in verlegenheid kan brengen. VVD-fractievoorzitter Voorhoeve, gisteravond te gast in Lunteren, noemde het geworstel van het kabinet 'ontwapenend'. 'Je hebt 103 zetels als coalitie, je hebt twee professoren in je kabinet en een heleboel doctorandussen - je hebt zelfs een minister die enkele jaren op de detailhandelsvakschool is geweest - en dan zeg je eerlijk dat niemand weet wat het centrale doel is', aldus prof. dr. ir. Voorhoeve, op de jaarvergadering van de organisatie Vrouwen in de VVD. In zijn ogen hoeft het allemaal niet zo moeilijk: 'Volgens mij moet sociale vernieuwing vooral banen zijn. Geen slappe teksten, maar gewoon banen voor mensen zonder werk.'

Verbijten

Wolligheden die Voorhoeve vooral hoorde tijdens het debat over de begroting van WVC, toen minister d'Ancona veel, maar vooral vaag sprak over sociale vernieuwing. Ondertussen zat staatssecretaris Simons van volksgezondheid zich te verbijten. Komend uit Rotterdam, waar hij notabene eerstverantwoordelijke wethouder voor sociale vernieuwing was, moest hij aanzien hoe in de Haagse politiek het voor hem zo duidelijke begrip aan flarden wordt gepraat.

De 'werkdefinitie' van coordinerend minister Dales van binnenlandse zaken heeft de zaak ook geen goed gedaan. Smalend wordt deze her en der op de departementen voorgedragen. 'Sociale vernieuwing betreft processen en activiteiten die een bijdrage leveren aan een zelfstandige en volwaardige deelname van mensen aan de samenleving via betaalde arbeid ... ' en nog tachtig woorden.

Lubbers ontkende gistermiddag op zijn wekelijkse persconferentie dat er aan de bevoegdheden van Dales wordt getornd. Waar de competentie van de minister van binnenlandse zaken ophoudt en die van hemzelf begint, kon Lubbers echter niet aangeven. Maar als voorzitter van de ministeriele commissie sociale vernieuwing kan van hem toch niet worden verwacht dat hij slechts de hamer hanteert. Hoe meer departementen erbij betrokken zijn, hoe belangrijker de voorzitter is, zei hij.

De PvdA is op haar hoede. De sociaal-democraten weten hoe intensief Lubbers zich het afgelopen jaar met het milieu bemoeide en onder het mom van goedbedoelde steun VVD-minister Nijpels naar de achtergrond duwde. Vice-premier Kok etaleert vandaag op de PvdA-partijraad zijn visie op sociale vernieuwing. Lubbers weet dat. In PvdA-kring doet dit het vermoeden rijzen dat Lubbers het niet erg vindt in het openbaar te hebben kunnen zeggen hoe hij met zijn notitie de vastgelopen discussie in het kabinet heeft kunnen vlottrekken.

Element

Lubbers is in zijn element. Sociale vernieuwing is voor hem weer zo'n onderwerp waar hij zijn tanden in kan zetten. 'Een boeiende uitdaging', zei hij gisteren waar hij 'leuk mee aan de slag is.'

Andere ministers vinden het echter tijd worden dat het vage begrip handen en voeten krijgt. De hilariteit die 'sociale vernieuwing' oproept, ergert hen. Het verwijt dat het kabinet wel veel woorden heeft, maar de daden uitblijven, willen ze voorkomen. Het groots aangekondigde Banenplan van Joop den Uyl is nog altijd een voorbeeld voor de PvdA-ministers van hoe het niet moet.

Volgens Lubbers mag sociale vernieuwing 'niet meer van hetzelfde zijn'.

Door bestuurlijke vernieuwing moet het kabinet waarmaken dat de centrale overheid geld en beslissingsbevoegdheid overdraagt aan gemeenten. Die weten tenslotte beter welke burgers dreigen te vereenzamen, welke wijken verpauperen en hoe deze problemen in samenhang kunnen worden aangepakt. Maar het afstaan van macht is moeilijk. Zonder een duidelijke politieke sturing wordt van rijksambtenaren gevraagd mee te werken aan het zichzelf overbodig maken. En ook de ministers zelf is het opkomen voor het eigen belang niet vreemd. Geen enkele minister kleedt graag zijn eigen departement uit.

    • Aukjevan Roessel
    • Onze Mark Kranenburg